पाटलिपुत्र
बिहारके राजधानी पटनाके पुराननाम पाटलिपुत्र हल ।[१] पवित्र गङ्गानदीके दक्खिनीतटे बसल ई नगरके लगभग २००० बरिस पूर्ब पाटलिपुत्रके नामसे जानल जाहल ।[२] एही नामसे अखनि पटनामे एगो रेलस्थानको हे ।[३] पाटलिपुत्र प्राचीनेसमय से भारतके प्रमुख नगरमे गिनल जाहल । पाटलिपुत्र बर्तमानमे पटनेके कहल जाहे ।
| पाटलिपुत्र | |
|---|---|
बर्तमान-पटनाके तुलनामे पाटलिपुत्रके योजना | |
| वैकल्पिकनाम | पाटलिपुत्ता (पालि) |
| स्थान | पटना, बिहार, भारत |
| क्षेत्र | दक्खिन एसिया |
| निर्देशाङ्क | 25°36′45″N 85°7′42″E / 25.61250°N 85.12833°Eनिर्देशाङ्क: 25°36′45″N 85°7′42″E / 25.61250°N 85.12833°E |
| लम्बाई | 14.5 किमी (9.0 मील) |
| चौड़ाई | 2.4 किमी (1.5 मील) |
| इतिहास | |
| निर्माता | अजातशत्रु |
| स्थापित | ४९० ईसापूर्ब |
| परित्यक्त | आधुनिक पटना बनल |
| सम्बद्ध हे | हर्यक, नन्द, मौर्य, शुङ्ग, गुप्त, पाल, शेरशाह सूरी |
| प्रबन्धन | भारतीय पुरातत्व सर्वेक्षण |

इतिहास अनुसार, सम्राट अजातशत्रुके उत्तराधिकारी उदयिन अपन राजधानीके राजगृहसे पाटलिपुत्र स्थानान्तरित कैलक आउ बादमे चन्द्रगुप्त मौर्य हिँया साम्राज्ज स्थापित करके अपन राजधानी बनैलक ।[४][५] बादमे शेरशाह सूरी (१५३८-१५४५) पाटलिपुत्रके पुनर्जीबित कैलक,[६] जे ७मा शताब्दीके बादसे गिरावटमे हल आउ एकर नाम पटना रखलक ।
चित्रदीर्घा
सम्पादित करथिन- पाटलिपुत्रके खण्डहर कुम्हरार
- पाटलिपुत्रके खुदाई बुलन्दी बागसे प्राप्त
- बुलन्दी बाग स्थलपर लकड़ीके तख्तके मौर्यकालीन अवशेष, १९१२-१३
- पाटलिपुत्रके कुम्हरार स्थलपर मौर्य हॉल स्तम्भ
- १९२६-२७ मे बुलन्दी बाग स्थलपर लकड़ीके तख्तके मौर्यकालीन अवशेष
- बुलन्दी बागमे मिलल महिला आकृति
एकरो देखी
सम्पादित करथिनसन्दर्भ
सम्पादित करथिन- ↑ "A relic of Mauryan era". Archived from the original on 27 नवम्बर 2017. Retrieved 5 मई 2017.
- ↑ "Unravelling Pataliputra".
- ↑ "पाटलिपुत्र स्टेशन एलिवेटेड रोड के बीच 1.5 किमी तक 3 लेन बनेगी सड़क". Archived from the original on 29 दिसंबर 2018. Retrieved 4 मई 2017.
{{cite web}}: Check date values in:|archive-date=(help) - ↑ "It took 40 yrs to find first traces of Ashoka's Pataliputra. Now, we must find the rest".
- ↑ "शेरशाह सूरी ने हुमायूं से बगावत कर 'पाटलिपुत्र' को गंगा किनारे बसाया". Archived from the original on 9 नवंबर 2017. Retrieved 4 मई 2017.
{{cite web}}: Check date values in:|archive-date=(help) - ↑ "Ancient Patliputra remains found in GPR survey".