राम मन्दिर, अयोध्या
राम मन्दिर भारतके उत्तरप्रदेश राज्यके अयोध्या नगरे स्थित एगो हिन्दु मन्दिर हे । हिन्दु मान्यताके अनुसार ई राम जन्मभूमि पर स्थित हे जे हिन्दुधर्मके प्रमुख देवता रामके जन्मस्थान हे ।[३]
| श्रीराम जन्मभूमि मन्दिर | |
|---|---|
२५ नवम्बर २०२५ के ध्वजारोहण खनि श्रीराम मन्दिर | |
| धर्म सम्बन्धी जानकारी | |
| सम्बद्धता | हिन्दुधर्म |
| देवता | रामलला (श्रीरामके बालरूप) |
| पर्व | रामनवमी, दीपावली, दशहरा |
| शासी निकाय | श्रीराम जन्मभूमि तीर्थक्षेत्र |
| वर्तमान स्थिति |
|
| अवस्थिति जानकारी | |
| अवस्थिति | राम जन्मभूमि |
| मण्डल | अयोध्या |
| राज्य | |
| देश | |
| Lua error in package.lua at line 80: module 'मॉड्यूल:Location map/data/भारत' not found. | |
| भौगोलिक निर्देशाङ्क | 26°47′44″N 82°11′39″E / 26.7956°N 82.1943°Eनिर्देशाङ्क: 26°47′44″N 82°11′39″E / 26.7956°N 82.1943°E |
| वास्तु विवरण | |
| वास्तुकार | सोमपुरा परिवार (चन्द्रकांत सोमपुरा[१] निखिल सोमपुरा आउ अशीष सोमपुरा) |
| प्रकार | हिन्दु मन्दिर वास्तुकला |
| शैली | नागर शैली |
| निर्माता | लार्सन एण्ड टूब्रो द्वारा निर्माण (सिबिआरआइ, राष्ट्रिय भूभौतिकीय अनुसंधान संस्था आउ आइआइटि द्वारा सहायता प्राप्त) |
| स्थापित | २२ जनवरी २०२४ |
| शिलान्यास | 5 अगस्त 2020[२] |
| निर्माण पूर्ण | 9 माह, 2 सप्ताह and 5 दिन |
| आयाम विवरण | |
| लम्बाई | 110 मीटरs (360 फीट) |
| चौड़ाई | 72 मीटरs (235 फीट) |
| ऊँचाई (अधि) | 49 मीटरs (161 फीट) |
| स्थल क्षेत्रफल | 1.1 हेक्टेयरs (2.7 एकड़s) |
| मन्दिर सङ्ख्या | १ केन्द्रीय मन्दिर जेकर चारो दने ६ आउ मन्दिर हे जे एगो मन्दिर परिसरके रूपमे जुड़ल हे |
| जालस्थल | |
| श्रीराम जन्मभूमि तीर्थ क्षेत्र ट्रस्ट | |
जनवरी २०२४ मे ई मन्दिरके गर्भगृह एवं प्रथम तल बनाके तैयार कैल गेलै आउ एकरामे श्रीरामके बाल रूपके विग्रहके प्राणप्रतिष्ठा कैल गेलै ।[४] पहिले ई स्थान पर विवादित बाबरी ढाँचा हलै जेकर निर्माण पुरातन राम मन्दिरके ध्वस्त करेके बाद कैल गेलै हल । खोदाईके बाद प्राचीन ढाँचाके ऊ जगह पर होवेके ढेर प्रमाण भेटलै हे ।[५] २०१९ मे भारतके सर्वोच्च न्यायालय विवादित भूमि पर राम मन्दिर बनावेके पक्षमे निर्णय सुनैलकै आउ मुसलमानला मस्जिद बनावेला अयोध्या भिरु धन्नीपुरमे उत्तरप्रदेश सरकारके भूमि आवण्टित करेके आदेश देलकै । न्यायालय साक्ष्यके रूपमे भारतीय पुरातत्व सर्वेक्षण (एएसआइ) के एगो रिपोर्टके सबूतके तौर पर उद्धृत कैलकै जेकरामे ध्वस्त बाबरी ढाँचाके नीचे एगो संरचनाके मौजूदगीके सङ्केत देल गेलै हलै जेकरा अ-इस्लामिक पाएल गेलै हल ।[६]
राम मन्दिरके निर्माण ५ अगस्त २०२० के भूमिपूजन के साथे आरम्भ होलै ।[७] मन्दिरके देखरेख श्रीराम जन्मभूमि तीर्थक्षेत्र ट्रस्ट द्वारा कैल जाइत हे । मन्दिरके गर्भगृह एवं प्रथम तल निर्माण होवेके पश्चात् २२ जनवरी २०२४ के एकरामे श्रीरामके बाल रूपके विग्रहके प्राणप्रतिष्ठा कैल गेलै ।[८]
ई मन्दिरके निर्माणसे सम्बन्धित कुछ विवादो सामने आएल, जैसे- दानके कथित दुरुपयोग, अपन प्रमुख कार्यकर्ताके दरकिनार करल एवं भाजपा द्वारा मन्दिरके राजनीतिकरण करल आदि ।[९][१०][११][१२]

सम्बन्धित लेख
सम्पादित करथिनसन्दर्भ
सम्पादित करथिन- ↑ Umarji, Vinay (15 नवम्बर 2019). "Chandrakant Sompura, the man who designed a Ram temple for Ayodhya". बिजनेस स्ट्याण्डर्ड. Retrieved 27 मई 2020.
- ↑ Gaur, Vatsala (5 अगस्त 2020). "PM Modi lays foundation stone of Ram Mandir in Ayodhya, says wait of centuries has ended". द इकोनोमिक्स टाइम्य (in अङ्ग्रेजी). Archived from the original on 31 दिसम्बर 2023. Retrieved 31 दिसम्बर 2023.
{{cite news}}: CS1 maint: unrecognized language (link) - ↑ Bajpai, Namita (7 मई 2020). "Land levelling for Ayodhya Ram temple soon, says mandir trust after video conference". द न्यू इण्डियन एक्सप्रेस. Archived from the original on 8 मार्च 2021. Retrieved 8 मई 2020.
- ↑ "अयोध्या राम मंदिर में वर्षगांठ 11 जनवरी को, रामल्ला की प्राण प्रतिष्ठा 22 जनवरी को हुई थी, फिर ऐसा कैसे?". हिन्दुस्तान (in हिन्दी). 2024-12-30.
{{cite news}}: CS1 maint: unrecognized language (link) - ↑ "Historical texts prove that a temple was destroyed in Ayodhya to build the Babri Masjid". दप्रिण्ट (in अङ्ग्रेजी-संरा). 2019-03-20. Archived from the original on 24 दिसम्बर 2023. Retrieved 2024-01-02.
{{cite web}}: CS1 maint: unrecognized language (link) - ↑ "Ayodhya dispute: The complex legal history of India's holy site" (in अङ्ग्रेजी-बृहद्ब्रिटेन). 2019-10-16. Archived from the original on 17 अक्टूबर 2019. Retrieved 2024-01-02.
{{cite news}}: Check date values in:|archive-date=(help)CS1 maint: unrecognized language (link) - ↑ "Six temples of different deities in Ayodhya Ram temple's final blueprint". द हिन्दु (in अङ्ग्रेजी-भारत). PTI. 13 सितम्बर 2021. ISSN 0971-751X. Archived from the original on 22 नवम्बर 2021. Retrieved 22 नवम्बर 2021.
{{cite news}}: CS1 maint: unrecognized language (link) - ↑ Bureau, द हिन्दु (2023-11-16). "Ayodhya Ram temple will open to the public on this date". द हिन्दु (in अङ्ग्रेजी-भारत). ISSN 0971-751X. Archived from the original on 10 दिसम्बर 2023. Retrieved 2023-12-10.
{{cite news}}:|last=has generic name (help)CS1 maint: unrecognized language (link) - ↑ "Ram Temple: Nirmohi Akhada accuses VHP of financial scam over funds collected for building mandir". news.abplive.com. 2019-01-30. Archived from the original on 26 मार्च 2023. Retrieved 4 जनवरी 2024.
- ↑ Verma, Lalmani (2015-07-16). "Ram Temple in Ayodhya: Hindu Mahasabha claims VHP 'pocketed' Rs 1,400 cr; Singhal rubbishes charge". द इण्डियन एक्सप्रेस. Archived from the original on 4 जनवरी 2024. Retrieved 4 जनवरी 2024.
- ↑ Rai, Sandeep (2017-12-06). "We were real architects of Ram temple movement: Hindu Mahasabha". द टाइम्स आफ इण्डिया. Archived from the original on 27 जून 2023. Retrieved 4 जनवरी 2024.
- ↑ Jaiswal, Anuja (2020-07-24). "Leave bhoomi pujan to saints: Nirmohi Akhara spokesperson tells PM". द टाइम्स आउ इण्डिया.