राम मन्दिर, अयोध्या

उत्तरप्रदेशके अयोध्या स्थित श्रीरामके जन्मभूमि आउ हिन्दुके सर्वोच्च तीर्थ
(राममन्दिर, अयोध्या से पुनर्निर्देशित)

राम मन्दिर भारतके उत्तरप्रदेश राज्यके अयोध्या नगरे स्थित एगो हिन्दु मन्दिर हे । हिन्दु मान्यताके अनुसार ई राम जन्मभूमि पर स्थित हे जे हिन्दुधर्मके प्रमुख देवता रामके जन्मस्थान हे ।[]

श्रीराम जन्मभूमि मन्दिर
२५ नवम्बर २०२५ के ध्वजारोहण खनि श्रीराम मन्दिर
धर्म सम्बन्धी जानकारी
सम्बद्धताहिन्दुधर्म
देवतारामलला (श्रीरामके बालरूप)
पर्वरामनवमी, दीपावली, दशहरा
शासी निकायश्रीराम जन्मभूमि तीर्थक्षेत्र
वर्तमान स्थिति
  • पूर्णतः निर्मित (२५ नवम्बर २०२५)
  • प्राण प्रतिष्ठा (२२ जनवरी २०२४)
अवस्थिति जानकारी
अवस्थितिराम जन्मभूमि
मण्डलअयोध्या
राज्य उत्तरप्रदेश
देश भारत
Lua error in package.lua at line 80: module 'मॉड्यूल:Location map/data/भारत' not found.
भौगोलिक निर्देशाङ्क26°47′44″N 82°11′39″E / 26.7956°N 82.1943°E / 26.7956; 82.1943निर्देशाङ्क: 26°47′44″N 82°11′39″E / 26.7956°N 82.1943°E / 26.7956; 82.1943
वास्तु विवरण
वास्तुकारसोमपुरा परिवार
(चन्द्रकांत सोमपुरा[]
निखिल सोमपुरा आउ अशीष सोमपुरा)
प्रकारहिन्दु मन्दिर वास्तुकला
शैलीनागर शैली
निर्मातालार्सन एण्ड टूब्रो द्वारा निर्माण (सिबिआरआइ, राष्ट्रिय भूभौतिकीय अनुसंधान संस्था आउ आइआइटि द्वारा सहायता प्राप्त)
स्थापित२२ जनवरी २०२४
शिलान्यास5 अगस्त 2020; 6 वर्ष पूर्व (2020-०८-05)[]
निर्माण पूर्ण9 माह, 2 सप्ताह and 5 दिन
आयाम विवरण
लम्बाई110 मीटरs (360 फीट)
चौड़ाई72 मीटरs (235 फीट)
ऊँचाई (अधि)49 मीटरs (161 फीट)
स्थल क्षेत्रफल1.1 हेक्टेयरs (2.7 एकड़s)
मन्दिर सङ्ख्या१ केन्द्रीय मन्दिर जेकर चारो दने ६ आउ मन्दिर हे जे एगो मन्दिर परिसरके रूपमे जुड़ल हे
जालस्थल
श्रीराम जन्मभूमि तीर्थ क्षेत्र ट्रस्ट

जनवरी २०२४ मे ई मन्दिरके गर्भगृह एवं प्रथम तल बनाके तैयार कैल गेलै आउ एकरामे श्रीरामके बाल रूपके विग्रहके प्राणप्रतिष्ठा कैल गेलै ।[] पहिले ई स्थान पर विवादित बाबरी ढाँचा हलै जेकर निर्माण पुरातन राम मन्दिरके ध्वस्त करेके बाद कैल गेलै हल । खोदाईके बाद प्राचीन ढाँचाके ऊ जगह पर होवेके ढेर प्रमाण भेटलै हे ।[] २०१९ मे भारतके सर्वोच्च न्यायालय विवादित भूमि पर राम मन्दिर बनावेके पक्षमे निर्णय सुनैलकै आउ मुसलमानला मस्जिद बनावेला अयोध्या भिरु धन्नीपुरमे उत्तरप्रदेश सरकारके भूमि आवण्टित करेके आदेश देलकै । न्यायालय साक्ष्यके रूपमे भारतीय पुरातत्व सर्वेक्षण (एएसआइ) के एगो रिपोर्टके सबूतके तौर पर उद्धृत कैलकै जेकरामे ध्वस्त बाबरी ढाँचाके नीचे एगो संरचनाके मौजूदगीके सङ्केत देल गेलै हलै जेकरा अ-इस्लामिक पाएल गेलै हल ।[]

राम मन्दिरके निर्माण ५ अगस्त २०२० के भूमिपूजन के साथे आरम्भ होलै ।[] मन्दिरके देखरेख श्रीराम जन्मभूमि तीर्थक्षेत्र ट्रस्ट द्वारा कैल जाइत हे । मन्दिरके गर्भगृह एवं प्रथम तल निर्माण होवेके पश्चात् २२ जनवरी २०२४ के एकरामे श्रीरामके बाल रूपके विग्रहके प्राणप्रतिष्ठा कैल गेलै ।[]

ई मन्दिरके निर्माणसे सम्बन्धित कुछ विवादो सामने आएल, जैसे- दानके कथित दुरुपयोग, अपन प्रमुख कार्यकर्ताके दरकिनार करल एवं भाजपा द्वारा मन्दिरके राजनीतिकरण करल आदि ।[][१०][११][१२]

७२मा गणतन्त्र दिवसे राजपथे उत्तरप्रदेशके झाँकीमे प्रदर्शित मन्दिरके प्रतिकृति

सम्बन्धित लेख

सम्पादित करथिन
  1. Umarji, Vinay (15 नवम्बर 2019). "Chandrakant Sompura, the man who designed a Ram temple for Ayodhya". बिजनेस स्ट्याण्डर्ड. Retrieved 27 मई 2020.
  2. Gaur, Vatsala (5 अगस्त 2020). "PM Modi lays foundation stone of Ram Mandir in Ayodhya, says wait of centuries has ended". द इकोनोमिक्स टाइम्य (in अङ्ग्रेजी). Archived from the original on 31 दिसम्बर 2023. Retrieved 31 दिसम्बर 2023.{{cite news}}: CS1 maint: unrecognized language (link)
  3. Bajpai, Namita (7 मई 2020). "Land levelling for Ayodhya Ram temple soon, says mandir trust after video conference". द न्यू इण्डियन एक्सप्रेस. Archived from the original on 8 मार्च 2021. Retrieved 8 मई 2020.
  4. "अयोध्या राम मंदिर में वर्षगांठ 11 जनवरी को, रामल्ला की प्राण प्रतिष्ठा 22 जनवरी को हुई थी, फिर ऐसा कैसे?". हिन्दुस्तान (in हिन्दी). 2024-12-30.{{cite news}}: CS1 maint: unrecognized language (link)
  5. "Historical texts prove that a temple was destroyed in Ayodhya to build the Babri Masjid". दप्रिण्ट (in अङ्ग्रेजी-संरा). 2019-03-20. Archived from the original on 24 दिसम्बर 2023. Retrieved 2024-01-02.{{cite web}}: CS1 maint: unrecognized language (link)
  6. "Ayodhya dispute: The complex legal history of India's holy site" (in अङ्ग्रेजी-बृहद्ब्रिटेन). 2019-10-16. Archived from the original on 17 अक्टूबर 2019. Retrieved 2024-01-02. {{cite news}}: Check date values in: |archive-date= (help)CS1 maint: unrecognized language (link)
  7. "Six temples of different deities in Ayodhya Ram temple's final blueprint". द हिन्दु (in अङ्ग्रेजी-भारत). PTI. 13 सितम्बर 2021. ISSN 0971-751X. Archived from the original on 22 नवम्बर 2021. Retrieved 22 नवम्बर 2021.{{cite news}}: CS1 maint: unrecognized language (link)
  8. Bureau, द हिन्दु (2023-11-16). "Ayodhya Ram temple will open to the public on this date". द हिन्दु (in अङ्ग्रेजी-भारत). ISSN 0971-751X. Archived from the original on 10 दिसम्बर 2023. Retrieved 2023-12-10. {{cite news}}: |last= has generic name (help)CS1 maint: unrecognized language (link)
  9. "Ram Temple: Nirmohi Akhada accuses VHP of financial scam over funds collected for building mandir". news.abplive.com. 2019-01-30. Archived from the original on 26 मार्च 2023. Retrieved 4 जनवरी 2024.
  10. Verma, Lalmani (2015-07-16). "Ram Temple in Ayodhya: Hindu Mahasabha claims VHP 'pocketed' Rs 1,400 cr; Singhal rubbishes charge". द इण्डियन एक्सप्रेस. Archived from the original on 4 जनवरी 2024. Retrieved 4 जनवरी 2024.
  11. Rai, Sandeep (2017-12-06). "We were real architects of Ram temple movement: Hindu Mahasabha". द टाइम्स आफ इण्डिया. Archived from the original on 27 जून 2023. Retrieved 4 जनवरी 2024.
  12. Jaiswal, Anuja (2020-07-24). "Leave bhoomi pujan to saints: Nirmohi Akhara spokesperson tells PM". द टाइम्स आउ इण्डिया.