भारतीय थलसेना
भारतीय स्थलसेना सेनाके भूमि-आधारित दलके शाखा है आउ ई भारतीय सशस्त्र बलके सबसे बड़ अङ्ग है । भारतके राष्ट्रपति, थलसेनाके प्रधान सेनापति होव है,[५] आउ एकर कमान भारतीय थलसेनाध्यक्षके हाथमे होवहै जे कि चार-सितारा जनरल स्तरके अधिकारी होवहै । पाँच-सित रैङ्क सङ्गे फील्ड मार्शलके रैङ्क भारतीय सेनामे श्रेष्ठतम सम्मानके औपचारिक स्थिति है, आजतक मात्र दु अधिकारीके एकरासे सम्मानित कैल गेल है । भारतीय सेनाके उद्भव इस्ट इण्डिया कम्पनी, जे कि ब्रिटिश भारतीय सेनाके रूपमे परिवर्तित होलै हल, आउ भारतीय राज्यके सेनासे होलै, जे स्वतन्त्रताके पश्चात् राष्ट्रिय सेनाके रूपमे परिणत होलै । भारतीय सेनाके टुकड़ी आउ रेजिमेण्टके विविध इतिहास रहलै हे । ई दुनियाभरमे ढेर लड़ाई कैलकै आउ अभियानमे भाग लेलकै हे, एवं स्वतन्त्रतासे पहिले आउ बादमे बड़ सङ्ख्यामे युद्ध सम्मान अर्जित कैलकै ।[६]
| भारतीय सेना | |
|---|---|
भारतीय सेनाके कलगी | |
| स्थापना | 1 अप्रैल 1895 |
| देश | भारत |
| प्रकार | थलसेना |
| विशालता | १२,००,२५५ सक्रिय कर्मिक[१] ९,९०,९६० रिजर्व कर्मीक[२] ~२३२ विमान[३][४] |
| के भाग | भारतीय सशस्त्र सेना |
| मुख्यालय | नया दिल्ली |
| आदर्श वाक्य | "सर्विस बिफोर सेल्फ" (स्वपूर्व सेवा) |
| सुनहरा, लाल आउ करिया
| |
| वर्षगाँठ | १५ जनवरी – सेना दिवस |
| जालस्थल | indianarmy.nic.in |
| सेनापति | |
| थलसेनाध्यक्ष | जनरल उपेन्द्र द्विवेदी |
| उपसेनाप्रमुख | लेफ्टिनेण्ट जनरल एन॰ एस॰ राजा सुब्रमणि |
| प्रसिद्ध सेनापति | फील्ड मार्शल के॰एम॰ करिअप्पा फील्ड मार्शल सैम मानेकशॉ |
| बिल्ला | |
| ध्वज | |
| प्रयुक्त वायुयान | |
| हैलीकॉप्टर | एचएएल रुद्र |
| परिवहन | एचएएल ध्रुव, एचएएल चेतल, एचएएल चीता आउ चीतल |
भारतीय सेनाके प्राथमिक उद्देश्य राष्ट्रिय सुरक्षा आउ राष्ट्रवादके एकता सुनिश्चित कैल, राष्ट्रके बाहरी आक्रमण आउ आन्तरिक खतरासे बचाव, आउ अपन सीमा पर शान्ति आउ सुरक्षाके बनैले रखेला है । ई प्राकृतिक आपदा आउ अन्य गड़बड़ी खनी मानवीय बचाव अभियानो चलावहै, जैसे आपरेशन सूर्य आशा, आउ आन्तरिक खतरासे निपटेला सरकारो द्वारा सहायता लागि अनुरोध कैल जा सकहै । ई भारतीय नौसेना आउ भारतीय वायुसेना सङ्गे राष्ट्रिय शक्तिके एक प्रमुख अङ्ग है ।[७] सेना अखनी तक पड़ोसी देश इस्लामी पाकिस्तान सङ्गे चार युद्ध आउ चीन सङ्गे एक युद्ध लड़ लेलकै हे । सेना द्वारा कैल गेल अन्य प्रमुख अभियानमे आपरेशन विजय, आपरेशन मेघदूत आउ आपरेशन कैक्टस शामिल है । सङ्घर्षके इलावा सेना शान्तिके समय ढेर बड़ अभियान, जैसे आपरेशन ब्रासस्टैक्स आउ युद्ध-अभ्यास शूरवीरके सञ्चालन कैलकै हे । सेना ढेर देशमे संयुक्तराष्ट्रके शान्ति मिशनमे एक सक्रिय प्रतिभागियो रहलै हे जेकरामे साइप्रस, लेबनान, काङ्गो, अङ्गोला, कम्बोडिया, वियतनाम, नामीबिया, एल साल्वाडोर, लाइबेरिया, मोजाम्बिक आउ सोमालिया आदि सम्मलित है । राजस्थानके झुञ्झुनू मण्डलके सैनिकके नगर कहल जा है ।
भारतीय सेनामे एक सैन्य-दल (रेजिमेण्ट) प्रणाली है, किन्तु ई बुनियादी क्षेत्र गठन विभाजनके साथे सञ्चालन आउ भौगोलिक रूपसे सात कमानमे विभाजित है । ई एक सर्व-स्वयंसेवी बल है आउ एकरामे देशके सक्रिय रक्षा कर्मीके ८०% से अधिक भाग है । ई १२,००,२५५ सक्रिय सैनिक[८][९] आउ ९,९०,९६० आरक्षित सैनिक[१०] के साथे दुनियाके दोसर सबसे बड़ स्थायी सेना है । सेना सैनिकके आधुनिकीकरण कार्यक्रमके शुरुआत कैलकै हे, जेकरा "फ्यूचरिस्टिक इन्फैण्ट्री सैनिक एक प्रणालीके रूपमे" के नामसे जानल जा है एकरे साथे ई अपन बख्तरबन्द, तोपखाना आउ उड्डयन शाखाला नया संसाधनके सङ्ग्रह एवं सुधारो करैत है ।[११][१२][१३]
एकरो देखथिन
सम्पादित करथिनसन्दर्भ
सम्पादित करथिन- ↑ "Press Information Bureau" [पत्र सूचना कार्यालय]. pib.nic.in. Archived from the original on 15 सितम्बर 2016. Retrieved 18 फ़रवरी 2017.
{{cite web}}: Check date values in:|access-date=(help) - ↑ सामरिक अध्ययन लागि अन्तर्राष्ट्रिय संस्था [in English] (३ फरवरी २०१४). The Military Balance 2014 [सैन्य सन्तुलन २०१४,] (in अङ्ग्रेजी). लन्दन: रूटलेज. p. २४१–२४६. ISBN 9781857437225.
{{cite book}}: Check date values in:|date=(help)CS1 maint: unrecognized language (link) - ↑ World Air Forces 2023. Flight International. p. 20.
- ↑ "World Air Forces 2015" [विश्व वायु सेना २०१५] (पीडीएफ). फ्लाइटग्लोबल (in अङ्ग्रेजी). p. १७. Archived (PDF) from the original on 19 दिसम्बर 2014. Retrieved १९ फरवरी २०१७.
{{cite web}}: Check date values in:|accessdate=(help)CS1 maint: unrecognized language (link) - ↑ "About – The President of India" [भारतके राष्ट्रपति – परिचय] (in अङ्ग्रेजी). Archived from the original on 5 अप्रैल 2016. Retrieved १९ फरवरी २०१७.
{{cite web}}: Check date values in:|accessdate=(help)CS1 maint: unrecognized language (link) - ↑ सिंह, सरबंस (१९९३). Battle Honours of the Indian Army 1757–1971 [भारतीय सेनाके युद्ध सम्मान १७५७–१९७१] (in अङ्ग्रेजी). नया दिल्ली: विजन बुक्स. ISBN 8170941156.
{{cite book}}: Check date values in:|year=(help)CS1 maint: unrecognized language (link) CS1 maint: year (link) - ↑ Headquarters Army Training Command. "Indian Army Doctrine". October 2004. Archive link via archive.org (original url: {{cite web|url=http://indianarmy.nic.in/indianarmydoctrine_1.doc |title=Archived copy |accessdate=1 दिसम्बर 2007 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071201062843/http://indianarmy.nic.in/indianarmydoctrine_1.doc |archivedate=1 दिसम्बर 2007 }}).
- ↑ ""Press Information Bureau"". pib.nic.in. Archived from the original on 15 सितंबर 2016. Retrieved 18 फरवरी 2017.
{{cite web}}: Check date values in:|archive-date=(help) - ↑ "International Institute for Strategic Studies (3 February 2014)". Archived from the original on 20 मार्च 2017. Retrieved 15 मार्च 2017.
- ↑ "International Institute for Strategic Studies (3 February 2014)". Archived from the original on 20 मार्च 2017. Retrieved 15 मार्च 2017.
- ↑ The Military Balance 2010. Oxfordshire: Routledge. 2010. pp. 351, 359–364. ISBN 1857435575.
- ↑ "Indian Army Modernisation Needs a Major Push". India Strategic. February 2010. Archived from the original on 6 सितम्बर 2013. Retrieved 10 July 2013.
- ↑ "India's Military Modernisation Up To 2027 Gets Approval". Defence Now. 2 April 2012. Archived from the original on 29 अक्तूबर 2013. Retrieved 10 July 2013.
{{cite news}}: Check date values in:|archive-date=(help)