उज्बेकिस्तान

मध्य एसियामे स्थित एक देश
(उजबेकिस्तान से पुनर्निर्देशित)

उज्बेकिस्तान (Uzbek: Oʻzbekiston) एसियाके मध्यभागमे स्थित एक देश हे जे चारो दनेसे जमीनसे घेराएल हे । एकर इलावा एकर आसपासके देशके अपने समुद्र तक कौनो निकास नै हे । एकर सीमा उत्तरमे कजाकिस्तान, पूर्वमे ताजिकिस्तान, दक्षिणमे तुर्कमेनिस्तान आउ अफगानिस्तानसे लगहे । राजधानी ताशकन्द नगर हे । उज्बेकिस्तानके प्रमुख नगरमे, राजधानी ताशकन्दके इलावा, समरकन्द आउ बुखाराके अलगे कैल जा सकहे । आधिकारिक भाषा उज्बेक हे । क्षेत्रफल ४,४८,९७८ वर्ग किमी हे । वर्तमानमे देशके जनसङ्ख्या ३.७५ करोड़से अधिक हे । मौद्रिक इकाई योग हे । उज्बेकिस्तान गणराज्यमे १२ क्षेत्र, ताशकन्द नगर आउ कराकल्पकस्तान गणराज्य, एक स्वायत्त गणराज्य सम्मिलित हे ।

उज्बेकिस्तान गणराज्य

O‘zbekiston Respublikasi
उज्बेकिस्तान के झण्डा
झण्डा
उज्बेकिस्तान के प्रतीक
प्रतीक
राष्ट्रगान: O‘zbekiston Respublikasining Davlat Madhiyasi
(उज्बेकिस्तान गणराज्यके राष्ट्रगान)
उज्बेकिस्तान के अवस्थिति
राजधानी
आउ सबसे बड़का नगर
ताशकन्द
41°19′N 69°16′E / 41.317°N 69.267°E / 41.317; 69.267
आधिकारिकभाषाउज्बेक[][]
मान्यताप्राप्त भाषाकाराकालपाक
नृजातीय समूह
(2021)[]
धर्म
(2020)[]
निवासीनामउज्बेकिस्तानी
सरकारएकात्मक अर्ध-अध्यक्षीय गणराज्य
शौकत मिर्जियोयेव
अब्दुल्लाह अरिपोव
विधानमण्डलआली मजलिस
सीनेट
विधायी कक्ष
इतिहास
840
1077
1370
1428
 उज्बेक खानत
1500
30 अप्रैल 1918
27 अक्टूबर 1924
 गणराज्यके स्थापना
1 सितम्बर 1991
8 दिसम्बर 1992
क्षेत्रफल
 कुल
Lua error in Module:Convert at line 1866: attempt to index local 'en_value' (a nil value). (५५मा)
 जलक्षेत्र (%)
4.9
जनसङ्ख्या
 2024 आकलन
37,535,605[] (३६मा)
 जनघनत्व
Lua error in Module:Convert at line 1866: attempt to index local 'en_value' (a nil value). (१३८मा)
जिडिपि (पिपिपि)2024 प्राक्कलन
 कुल
बृद्धि $425.238 अरब[] (५७मा)
 प्रतिव्यक्ति
बृद्धि $11,572[] (१२२मा)
जिडिपि (साङ्केतिक)2024 प्राक्कलन
 कुल
बृद्धि $112.6 अरब[] (६७मा)
 प्रतिव्यक्ति
बृद्धि $3,010[] (१३८मा)
गिनी (2022)positive decrease  31.2[]
मध्यम
माविसू (2023)बृद्धि 0.740[]
उच्च · १०७मा
मुद्राउज्बेकिस्तानी सुम (UZS)
समय मण्डलयुटिसि+5 (UZT)
दूरभाष सङ्केत+998
आइएसओ ३१६६ सङ्केतUZ
इण्टरनेट टिएलडि.uz

मानववास एहाँ ईसाके २००० वर्ष पहिलेसे हे । ऐसन मानल जा हे कि आजके उज्बेक ओहाँ पर पहिलेसे बसल आर्यके विस्थापित कर देलन । वर्ष ३२७ ईसापूर्वमे सिकन्दर जखनि विश्व विजय (जे वास्तवमे फारस विजयसे जादे अधिक नै हलै) पर निकललै त एहाँ ओकरा बड़ी प्रतिरोधके सामना करे पड़लै । ऊ एहाँके राजकुमारी रोक्सानासे बियाहो कैलकै पर युद्धमे ओकरा बड़ी फयदा नै भेलै । सिकन्दरके बाद इरानके पार्थियन आउ सासानी साम्राज्यके अङ्ग ई अठमा शताब्दी तक रहलै । एकर बाद अरब खुरासान पर कब्जा कर लेलकै आउ क्षेत्रमे इस्लामके प्रचार भेलै ।

नौमा शताब्दीमे ई सामानी साम्राज्यके अङ्ग बनलै । सामानी पारसी धर्म त्यागके सुन्नी इस्लामके आत्मसात कैलन । चौदहमा शताब्दीके अन्तमे ई तखनि महत्वपूर्ण क्षेत्र बन गेलै जखनि एहाँ तैमूरलङ्गके उदय भेलै । तैमूर मध्य आउ पश्चिमी एसियामे अद्भुत सफलता पैलकै । तैमूर उस्मान (आटोमन) सम्राटोके हरा देलकै हल । उन्नैसमा शताब्दीमे ई बढ़ैत रूसी साम्राज्य आउ १९२४ मे सोवियत सङ्घके सदस्यके अङ्ग बनलै । १९९१ मे ई सोवियत सङ्घसे स्वाधिनता प्राप्त कैलकै ।

इहो देखथिन

सम्पादित करथिन
  1. "Uzbekistan: Law "On Official Language"". Refworld. Archived from the original on 8 मई 2019. Retrieved 26 नवम्बर 2022.
  2. "Constitution of the Republic of Uzbekistan". constitution.uz. Retrieved 1 सितम्बर 2020.
  3. "Permanent population by national and / or ethnic group, urban / rural place of residence". Data.egov.uz. 2-001-1779. Archived from the original on 2 फरवरी 2023. Retrieved 16 सितम्बर 2022.
  4. "Uzbekistan: Major World Religions (1900 - 2050) (World Religion Database, 2020)2".
  5. "Demographic situation in the Republic of Uzbekistan - 9/11/2024". उज्बेकिस्तानके साङ्ख्यिकी एजेन्सी. Archived from the original on 2 दिसम्बर 2020. Retrieved 9 मई 2024.
  6. 1 2 3 "World Economic Outlook Database, November 2023 Edition. (Uzbekistan)". IMF.org. अन्तर्राष्ट्रिय मुद्राकोष. 10 नवम्बर 2023. Retrieved 12 नवम्बर 2023.
  7. "World Economic Outlook Database, October 2023". IMF.org. अन्तर्राष्ट्रिय मुद्राकोष. Retrieved 12 नवम्बर 2023.
  8. "Gini index (World Bank estimate)". विश्व बैङ्क समूह. Retrieved 26 दिसम्बर 2024.
  9. "Human Development Report 2023/24" (PDF) (in अङ्ग्रेजी). संयुक्तराष्ट्र विकास कार्यक्रम. 13 मार्च 2024. p. 275. Archived (PDF) from the original on 13 मार्च 2024. Retrieved 9 मई 2024.{{cite web}}: CS1 maint: unrecognized language (link)