Scritûa
ZE |
Quésta pàgina a l'é scrîta in zenéize, segóndo a grafîa ofiçiâ |
A scritûa a l'é a reprezentaçión vixîva, pe mêzo de ségni gràfichi convençionâli, de esprescioìn lengoìstiche. A l'é dónca 'na fórma de comunicaçión umànn-a ch'a dêuvia 'n insémme de ségni che són ligæ, pe convençión, a 'n particolâ livéllo da strutûa da léngoa.
I scistêmi de scritûa se divìddan inte doî gréndi grùppi, ö sæ quélli bazæ in sce quàrche aspêto da strutûa do scignificâto, cómme 'na paròlla ò 'n morfêma, e quélli bazæ in sce quàrche aspêto do scistêma do són, cómme a scìlaba ò o fonêma. I prìmmi són dîti fonétichi e conpréndan prezénpio l'arfabêto latìn, l'abjad àrabo e-i scilabâi giaponéixi Hiragana e Katakana, in càngio i segóndi són dîti logogràfichi e conpréndan prezénpio i caràteri çinéixi, i geroglìfichi egìççi e-a scritûa cuneifórme. A-o contrâio do parlâ, a scritûa a l'é permanénte e a permétte coscì de conservâ o lengoàggio e l'informaçión into ténpo e into spàçio. Sta tecnologîa a s'é desvilupâ a partî ciù ò mêno da-o 3500 prìmma de Crìsto, co-e primìscime testimoniànse in Mezopotàmia, inte di scistêmi de lóngo ciù eficénti scìn a l'invençión de l'arfabêto grêgo in Òcidénte. A ògni mòddo, i scistêmi de scritûa arfabétichi ne vêgnan probabilménte tùtti da l'afrabêto semìtico, creòu ciù ò mêno into II milénio prìmma de Crìsto da-i Fenìchi. Da l'arfabêto grêgo o l'é derivòu l'arfabêto latìn, ch'o l'é ancheu dêuviòu inta ciù pàrte di scistêmi de scritûa do móndo.
Âtri progètti
modìfica
Wikimedia Commons a contêgne di files in sce scritûa