Marcel Firpo

poêta e scritô françéize
MN
Achesta pagina é scricia en mentonasch, segond a norma de Bruyn Andrews

Marsé Firpo (Marcel Firpo en franses, Marcello Firpo en italian; Mentàn, 1876Varages, 1973) è stac un poeta e autò franses de lenga italiana e de dialet mentonasch.

Marcel Firpo

Marsé Firpo

Enformassià personale

Naiscita: Mentàn, 1876
Moart: Varages, 1973

Autre enformassià

Professiàn: poeta, autò

Marsé Firpo è naisciù a Mentàn en 1878 da 'na famiya de muraò dame luegne ascendense genovese[1]. Ra sa vita privàia è stacia marcàia da 'na seria d'avenimenti tragichi, dao moment che ra sa prima sposa era moarta premairoga en 1914 e son fiy solament a r'age de 5 ane. Ro son impegno politico r'ha possà a ocupà dabor a fonsiàn de conseyero de r'Arpe Maritime dao 1929 ao 1931, pui achela de conseyero d'a comuna dao 1929 ao 1932. Ro son rolo de fonsionari d'a dugana r'avìa portà a stà pran d'ane a Ventimiya.

Firpo è stac una personalità particolarment conosciùa e apressiàia a Mentàn pe'a sa atività de poeta en dialet, aiscì che per esse stac fondatò d'o Comité des Traditions Mentonasques e d'a compagnìa d'o Teatrou du pe descausse. Ha participà ao moviment culturale Barma Grande, che s'ocupava d'a produssiàn de leteratura ent'u teritori de Mentàn e de Recabruna ona se parlava italian; ha colaborà a ra revista de leteratura Intemelia enseme a Nino Lamboglia.

Ent'o periodo entr'e doe ghere è stac un partisàn dechiarà de r'uniàn a r'Italia de Mentàn e d'u teritori d'a riviera ent'a Provensa-Arpe-Coasta d'Asur, tanto che ha acetà dame favò r'ocupassiàn en 1940 d'e trope italiane.

Per sta ragiàn, en 1944 è stac condanà da un tribunale speciale franses a 7 ane de reclusiàn, cu ha purgà ent'a prijan de Marseya. Ra condanassiàn per "colaborassiàn" ha agù d'e pesante conseguense su ra sa reputassiàn, ao ponc de dovese piatà sota a ro pseudonimo de Louis Ravalin ent'e se publicassià[2]. D'o rest, de delà d'a prigionia e de r'esilio, apress a ghera o poeta ha subì r'oblì d'u se concitadì, de cu comenserà forsci a niescì solament a ra fin d'a sa vita.

En 1967 è stac tra u enspiratò d'o Festival de la Poésie et de la Comédie intémélienne de Pigna, sostenì da r'Istituto Enternasionale d'u Studi Liguri de Bordeghea.

Firpo è moart en 1978 a Varages.

R'unico travay de Firpo che ha godù de 'na carche circulassian es un recuey de poesie en mentonasch entitolà Cansù e Poesie de Mentan, publicà en 1943[3]. Ha publicà aiscì ro recuey Au pays de Menton: Poésies e autre scrice en dialet ent'e reviste Les Annales de Menton, A Barma Grande - Antulugia Intemelia, L'Armanac Nissart[4]. E se poesie san encà ancui publicàie ent'a revista Ou Païs Mentounasc. Ra pupart d'u scrice enediti de r'autò san ancui conservài a r'Istituto Enternasionale d'u Studi Liguri de Bordeghea. Tra u se recueye de poesie enedite ry es E Scaglie d'u camen, Foara camen, Brigaglie, Giuan Cardelina. Ha scric aiscì una dosena de comedie teatrale cu ha fac rapresentà e che han conosciù un descret sucess.

O travay de Firpo è streciament ligà a ra sfioritura d'a leteratura en dialet encoragiàia ent'a sona de Ventimiya, ent'a regiàn de Nissa e a Monigo dame Loì Notari, che ello anmirava coma un maistre e un paire. Ra poesia de Firpo, che carche-vota, surtò ao prinsipi d'a sa cariera, tomba ent'o pitoresch e ent'o folklore, cava nondemeno ru se mieye resultài ent'un profond sentiment d'a natura e ent'una comuniàn panica dam'u misteri d'a terra e d'a campagna, che ro poeta sente coma fasent partia d'a sa meme persona e d'a sa vita[5].

  1. Paolo Veziano: «L’Affaire Firpo»
  2. Werner Forner, Morphologie comparée du mentonnais et du ligurien alpin
  3. Academia.edu: Mentone e Nizza italiane: il caso Marcello Firpo
  4. Nicematin.com: Marcel Firpo, poète des traditions mentonnaises
  5. Conseggio Ligure: Marçello Firpo

Autre progete

modìfica