Canalis ionticus
Canalis ionticus est proteina membranae cellulae ionophorica et porta iontum ad aequilibria membranae cellularis electrica conservanda seu mutanda apta[1] dum certis temporibus meatum transmembraneum iontum selectorum sinit. Plerumque unum genus iontis tantum admittit. Canales non sunt transportatores: ionta secundum gradiens electrochemicum admittunt quae sua energia in cellulam intrant aut exeunt.

Classificationes
recensereAd hoc tempus eruti sunt intra cellulas plus quam trecenti canales iontici, qui sive secundum stimulum aperturam moventem sive secundum ion transiens sive secundum positionem in cellula in plures categorias dividuntur.
Canales iontici secundum stimulum transitum iontium commoventem (gating) describi possunt, id est quomodo canalis ionticus omnis aperitur clauditurve.
- Tensione (electrica) transitus. Nam cellulae potentiam vel tensionem electricam circa membranam suam densitate iontium moderandam creant quae potentia vel tensio quiescens dicitur. Ita cytoplasma prope membranam si cum spatio extracellulari compares negativum est. Quodsi illam potentiam ultra modum quendam minuas tum canales Na+ aperiuntur et potentiam breviter invertunt dum canales K+ quoque aperiuntur sed tardius et diutius ita ut potentiam quiescentem restituant. Illa duo canalium genera potentiam actionis in neuronibus gignunt. Simili modo cum potentia actionis ad extremum axonem pervenit tensio electrica mutata canales Ca2+ aperit: ionta calcium in cellulam intrant et neurotransmissor liberatur.
- Ligando transitus. Alii canales aperiuntur (aut clauduntur) cum substantia chemica quae ligandum appellatur a receptoriis transmembraneis idoneis captatur et "ligatur" sive extrinsecus veniens ut neurotransmissores in synapsibus sive intrinsecus ut secundi nuntii. Nam illa ligatio formam proteinae mutat.
- Alii canales calore commoventur cum lipida transmembranea prout temperatura variatur translocantur et sunt etiam qui eidem et calore et ligando chemico commoveri possunt ut TRPV1 qui capsaicinum capsicorum ligat et signa caloris cerebro transmittit tamquam lingua inflammaretur.
- Alii canales tensione mechanica commoventur ita sensum tactilem necnon etiam auditum in cellulis ciliatis permittentes. Magni momenti sunt ad positionem musculorum et articulorum percipiendam et cerebro significandam.
- Alii modi transitus
Ita illi canales diversi generis stimulos in signa electrica commutant.
Classificatio secundum ionta
recensereClassificatio secundum locos intracellulares
recensereCanales iontici in membrana cellulari et structuris diversis internis cellularum (imprimis organellis) inveniuntur. Exempli gratia canales Ca2+ in reticuli endoplasmatici membrana magni momenti sunt ad musculorum contractionem.
Notae
recensere- ↑ Hille, Bertil (2001). Ion Channels of Excitable Membranes (3rd ed.). Sunderland, Mass: Sinauer Associates, Inc. p. 5. ISBN 0-87893-321-2
- ↑ D. Purves et alii, Neuroscience, Oxonii, 2018: capitulum 4.
Plura legere si cupis
recensere- David J. Aidley et Peter R. Stanfield, Ion Channels: Molecules in Action, Cambridge, 1996 Nonnullae paginae apud Guglum librorum Recensio critica Decem primae paginae
- Valentin K. Gribkoff et Leonard K. Kaczmarek, Structure, Function, and Modulation of Neuronal Voltagegated Ion Channels, Wiley, 2008 Nonnullae paginae apud Guglum librorum
- Eric Gouaux et Roderick MacKinnon, "Principles of Selective Ion Transport in Channels and Pumps", Science, 2005: 1461-1465
- Anthony G Lee, "Ion channels: a paddle in oil", Nature, 2006:697
- Jie Zheng, Matthew C. Trudeau. Handbook of Ion Channels, Taylor and Francis, 2015 Nonnullae paginae apud Guglum librorum
- Bei Wu, Yifan Yan, Yuting Zhu, Changxing Ji, Yangyang Lin, Chao Lang. "Ions in motion: From biological channels to engineered transport systems", Giant, 2025: 100352
