ព្រះអង្គចេក ព្រះអង្គចម

ព្រះអង្គចេក ព្រះអង្គចម (អង់គ្លេស : Preah Ang Chek Preah Ang Chorm shrine) គឺជាបូជនីយដ្ឋានសាសនាមួយស្ថិតនៅក្រុងសៀមរាប ប្រទេសកម្ពុជា។បូជនីយដ្ឋានសាសនានេះមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងបរិវេណព្រះរាជដំណាក់ដែលមានដាក់តម្កល់ព្រះពុទ្ធរូប ០២ អង្គនៅក្នុងនោះគឺព្រះអង្គចេកនិងព្រះអង្គចមហើយត្រូវបានប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរធ្វើការគោរពបូជាតាំងពីឆ្នាំ ១៩៨២ មកម្ល៉េះ។

ព្រះអង្គចេក ព្រះអង្គចម
Preah Ang Chek Preah Ang Chorm
សាសនា
សាសនា	ព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទ
ទីតាំង
ទីតាំង	សង្កាត់ស្វាយដង្គំ ក្រុងសៀមរាប ខេត្តសៀមរាប
ប្រទេស	កម្ពុជា
ស្ថាបត្យកម្ម
បានបញ្ចប់	១៩៨២

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភពដើមមិនច្បាស់លាស់អំពីរូបសំណាកសម័យអង្គរទាំង ០២ អង្គនេះ

ព្រះអង្គចេក ព្រះអង្គចម គឺជារូបសំណាកដែលសាងអំពីសំរិទ្ធនិងត្រូវបានរកឃើញឡើងវិញនៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៥០ នៅឯម្ដុំព្រៃជុំវិញទីក្រុងអង្គរធំដោយក្រុមមន្ត្រីអភិរក្សដ្ឋានអង្គរ។គេជឿថារូបសំណាកព្រះអង្គចេក ព្រះអង្គចមដើមឡើយត្រូវបានតម្កល់ទុកនៅក្នុងប្រាសាទអង្គរវត្ត។យោងតាមវិទ្យាស្ថានមនុស្សសាស្ត្រនិងសង្គមសាស្ត្រនៃរាជ្យបណ្ឌិតសភាកម្ពុជានៅក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទច័ន្ទរាជាដែលបានឡើងគ្រងរាជ្យសម្បត្តិនៅក្នុងសតវត្សរ៍ទី ១៦ ព្រះអង្គបានអនុញ្ញាតឲ្យគេកសាងរូបសំណាកទាំង ០២ អង្គនេះនិងដាក់តម្កល់ទុកនៅក្នុងប្រាសាទអង្គរវត្តដើម្បីជាកត្តិយសនិងការគោរពដល់ព្រះនាងទាំង ០២ អង្គដែលនៅក្នុងសម័យនោះត្រូវបានចាត់ទុកជាព្រះពោធិសត្វដែលទទួលបានការគោរពបូជាយ៉ាងខ្ពង់ខ្ពស់។រូបសំណាកទាំង ០២ អង្គនេះត្រូវបានបាត់បង់ដោយសារតែប្រាសាទអង្គរវត្តត្រូវបានគេបោះបង់ចោលគ្មានអ្នកថែរក្សា។

អបិយជំនឿអាថ៌កំបាំងរបស់លោកដាប ឈួន

បន្ទាប់ពីដឹងថារូបសំណាកព្រះអង្គចេក ព្រះអង្គចមកំពុងរក្សាទុកនៅឯអភិរក្សដ្ឋានអង្គរលោកដាប ឈួនដែលជាចៅហ្វាយខេត្តសៀមរាបនៅក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៥០ រួមជាមួយនឹងកងការពាររបស់លោកបានលួចយករូបសំណាកទាំង ០២ អង្គនេះ ហើយដឹកតាមឡានទៅកាន់បន្ទាយរបស់ខ្លួនដែលសព្វថ្ងៃគឺជាសណ្ឋាគារ Angkor Century Hotel។គេបានឲ្យដឹងថារូបសំណាកមួយត្រូវការទាហាន ០៥ នាក់ប្រើកម្លាំងរួមគ្នាទើបអាចលើករួច។បើតាមអបិយជំនឿគេជឿថាលោកដាប ឈួនអាចលើករូបសំណាកទាំង ០២ អង្គនេះដាក់លើស្មារបស់ខ្លួនបានយ៉ាងងាយស្រួល។លោកនិងទាហានរបស់លោកតែងតែចំណាយពេលយ៉ាងហោចណាស់កន្លះម៉ោងនៅក្នុងមួយថ្ងៃដើម្បីថ្វាយបង្គំនិងបួងសួងនៅមុខរូបសំណាកទាំង ០២ អង្គនេះ។

គេជឿថារូបសំណាកទាំង ០២ អង្គនេះបានប្រាប់លោកដាប ឈួនឲ្យដឹងខ្លួនជាមុនអំពីអំពីផែនការដែលព្រះបាទនរោត្តម សីហនុមានបំណងធ្វើឃាតលោកបន្ទាប់ពីរូបលោកត្រូវបានចោទប្រកាន់ថាក្បត់ជាតិនិងជាប់ទាក់ទងនឹងគម្រោងការ Bangkok Plot ដែលមានគោលបំណងប៉ុនប៉ងផ្តួលរំលំរបបរាជានិយម។លោកបានសម្រេចចិត្តរត់ភៀសខ្លួនទៅសៀមដោយលោកបានព្យាយាមយករូបសំណាកទាំង ០២ អង្គនេះទៅជាមួយប៉ុន្តែមិនអាចធ្វើបានឡើយដោយសារលោកបានបាត់បង់កម្លាំងខ្លាំងដូចដំរីសាអស់ទៅហើយ។

បន្ទាប់ពីលោកដាប ឈួនបានស្លាប់រូបសំណាកទាំង ០២ អង្គនេះត្រូវបានមន្ទីរធម្មការនិងសាសនាខេត្តយកទៅរក្សានិងតម្កល់ទុកនៅឯមុខអគារនៅក្នុងពិធីដ៏អធិកអធមមួយនៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៥៨។នៅពេលសង្គ្រាមស៊ីវិលកម្ពុជាកំពុងផ្ទុះឡើងនៅខេត្តសៀមរាបរូបសំណាកទាំង ០២ អង្គនេះត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរទីតាំងទៅកាន់វត្តដំណាក់ដែលស្ថិតនៅក្បែរនោះនៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៧៣។

ត្រូវបានបំផ្ទុះចោលនៅក្នុងរបបខ្មែរក្រហមឬត្រូវបានបោះចូលទៅក្នុងទឹក?

រូបសំណាកព្រះអង្គចេក ព្រះអង្គចមទទួលរងនូវការខូចខាតយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដោយសារកងទ័ពខ្មែរក្រហមធ្វើការបំផ្ទុះចោល។ទង្វើបែបនេះត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាការប៉ុនប៉ងលុបបំបាត់ប្រជាជននៅខេត្តសៀមរាបចេញអំពីអ្វីដែលពួកគេចាត់ទុកថាជាអបិយជំនឿ។យោងតាមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជទេព វង្សព្រះអង្គលោកមានការសោកស្តាយចំពោះការបំផ្លិចបំផ្លាញរូបសំណាកសំរិទ្ធទាំង ០២ អង្គនេះដែលឆ្លាក់ដោយបុព្វបុរសរបស់យើងនៅក្នុងសម័យអង្គរវត្ត។ទោះជាយ៉ាងណាមានការរៀបរាប់ខុសៗគ្នាអំពីជោគវាសនារបស់រូបសំណាកទាំង ០២ អង្គនេះដោយលោកឆាំង យុបានអះអាងថារូបសំណាកទាំង ០២ អង្គនេះមិនត្រូវបានបំផ្ទុះចោលនោះទេប៉ុន្តែត្រូវបានបោះចូលទៅក្នុងទឹកទៅវិញ។មិនថាជាករណីណាក៏ដោយប្រជាពលរដ្ឋមួយចំនួនបានផ្សព្វផ្សាយពាក្យចចាមអារ៉ាមថាទាហានខ្មែរក្រហមដែលបានប្រព្រឹត្តទៅលើរូបសំណាកទាំង ០២ អង្គនេះរួមទាំងមេបញ្ជាការរបស់ពួកគេបានស្លាប់ដោយជំងឺនៅក្នុងរយៈពេលខ្លីបន្ទាប់ពីនោះ។

ការស្ដារឡើងវិញនូវការគោរពបូជា

រូបសំណាកព្រះអង្គចេក ព្រះអង្គចមត្រូវបានគេធ្វើការគោរពបូជាឡើងវិញដោយមានការជួយជ្រោមជ្រែងពីព្រះសង្ឃ ពុទ្ធសាសនិក និង អាជ្ញាធរខេត្តសៀមរាប។

យោងតាមឯកសារផ្លូវការរូបសំណាកទាំង ០២ អង្គនេះត្រូវបានស្រង់ឡើងពីបាតស្ទឹងសៀមរាបហើយយកទៅតម្កល់ទុកនៅឯវត្តដំណាក់ដែលជាទីតាំងដើមវិញ។នៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៨២ ទីសក្ការៈបូជាសម្រាប់ដាក់តម្កល់រូបសំណាកព្រះអង្គចេក ព្រះអង្គចមឬដែលត្រូវបានហៅថាព្រះពុទ្ធមាសបានចាប់ផ្ដើមសាងសង់ឡើងទល់មុខសួនឯករាជ្យនិងសណ្ឋាគារ Grand Hotel d’Angkor។

នៅក្នុងឆ្នាំ ២០០៤ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្មលោកចម ប្រសិទ្ធបានចូលរួមចំណែកនៅក្នុងការពង្រីកនិងកែលម្អទីសក្ការៈបូជានេះ។