Khalsa

   

Tèm Khālsā ( Punjabi , ) refere a tou de yon kominote ki swiv Sikhi kòm relijyon li, osi byen ke yon gwoup espesyal Sikh inisye. Tradisyon Khalsa a te inisye an 1699 pa Dizyèm Guru Sikhism nan, Guru Gobind Singh . Fòmasyon li te yon evènman kle nan listwa Sikhism . Sikh yo selebre fondasyon Khalsa pandan festival Vaisakhi a.

Guru Gobind Singh te etabli tradisyon Khalsa la apre lanmò papa li, Guru Tegh Bahadur, ki te egzekite pandan rèy Anperè Mughal Aurangzeb, apre kèk Brahmin Endou te mande èd li pou pwoteje relijyon yo.

Guru Gobind Singh te fonde Khalsa a kòm yon kominote gèrye ki gen devwa pou defann moun inosan kont pèsekisyon relijye. Sa te make kòmansman yon nouvo epòk nan Sikhi.

Li te mete sou pye yon seremoni inisyasyon espesyal yo rele amrit sanskar (seremoni nèktar), ansanm ak règ konduit pou manm Khalsa yo. Li te tou kreye yon nouvo sistèm lidèchip pou kominote a, ki ranplase ansyen sistèm Masand la.

Anplis wòl espirityèl li, Khalsa a te bay Sikhi yon vizyon ki melanje aspè relijye ak politik, kote kominote a te vin òganize kòm yon fòs kolektif ak prensip klè sou jistis, pwoteksyon, ak responsablite sosyal

Nan pratik tradisyonèl Sikhi, gason ki antre nan Khalsa yo resevwa tit Singh, ki vle di “lyon”. Pou fanm, tit Kaur te vin tounen yon idantite obligatwa espesyalman nan ventyèm syèk la.

Manm Khalsa yo swiv yon kòd konduit yo rele Rahit, ki defini fason yo dwe viv. Règ sa yo gen ladan yo: pa itilize tabak, pa konsome alkòl, evite adiltè, pa manje vyann ki prepare selon rit Kutha, pa modifye cheve oswa kò yo, epi swiv yon kòd aparans espesyal ki rele Senk K.

Okòmansman, yo te yon gwoup Sikh byen diferan, men jodi a, diferans ki genyen ant Sikh Khalsa yo ak kominote Sikh prensipal la vin flou e konfizyon, malgre pifò Sikh yo pa òdone fòmèlman nan lòd Khalsa a kòm Amritdharis. Pifò Sikh yo konsidere enstitisyon Khalsa a an gwo enpòtans kòm etap final yon Sikh ke Sikh serye yo ta dwe vle vin tounen.

Etimoloji

Tèm khālsā a soti nan mo arab خالص la. k͟hālis ki vle di "pi, klè, lib de, sensè, vre, dwat, solid".

Sikhi te parèt nan pati nòdwès soukontinan Endyen an, nan zòn ki jodi a se Pakistan ak India. Pandan peryòd Anpi Mughal la, chèchè Eleanor Nesbitt esplike ke tèm Khalsa a te okòmansman itilize pou refere a tè ki te anba kontwòl dirèk anperè a. Sa te diferan de tè yo rele jagir, ki te bay chèf lokal yo an echanj pou lwayote yo ak obligasyon pou yo peye taks anyèl bay anperè a.

Anvan Guru Gobind Singh, òganizasyon relijye a te òganize atravè masand yo oswa ajan yo. Masand yo te konn kolekte revni nan rejyon riral yo pou kòz Sikh la, menm jan jagir yo te konn fè pou anperè Islamik la. Khalsa a, nan Sikhism, te vin vle di lwayote pi anvè Guru a, epi non pa anvè masand entèmedyè yo ki te vin pi plis kòwonpi, dapre Nesbitt.

Istorik

Mo "Khalsa" jan Sikh yo itilize l la, yo jwenn premye mansyon li nan hukamnamas yo te fè pandan Guru Hargobind te referans ki montre li te dekri kèk kongregasyon nan bò lès la kòm “Khalsa Guru a”. Pita, yon hukamnama Guru Tegh Bahadur te refere a kominote Sikh nan Pattan Farid kòm “Guru ji ka Khalsa” (sa vle di “Khalsa Guru a”).

Sepandan, nan yon hukamnama Guru Gobind Singh ki date 25 avril 1699, yo wè yon distenksyon pi klè: li dekri yon gwoup Sikh nan vilaj Bhai Gurdas Bhagte Phaphre kòm “sangat sahlang”. Tèm sahlang la, dapre sous istorik tankou Dabestan-e Mazaheb, te itilize pou Sikh ki te inisye pa masand yo (reprezantan Guru yo), olye de moun ki te resevwa inisyasyon dirèk.

Nan sans sa a, yo te fè diferans ant:

• Sikh “sahlang” oswa “meli/masandia”: moun ki te antre nan kominote a atravè masand yo
• Khalsa: moun ki te resevwa inisyasyon dirèk nan men Guru a

Nan hukamnama ki soti ant 1699 ak 1707, Guru Gobind Singh souvan rele tout kominote Sikh la “Sarbat sangat mera Khalsa hai” (tout kongregasyon an se Khalsa mwen). Men menm apre li te fini tradisyon Guru pèsonèl la, nan yon hukamnama li te voye bay kominote Varanasi a an 1708, li te itilize ekspresyon “Waheguru ji ka Khalsa”, ki montre Khalsa a kòm kominote ki fè pati Divinite a menm.

Tèm Khalsa nan Sikhi pa t kòmanse an 1699; li te deja egziste anvan evènman Vaisakhi a. Okòmansman, Khalsa te itilize pou deziyen yon Sikh ki te konsidere kòm espesyal, ki te gen gwo respè, epi ki te trè pwòch ak Guru a. Lè Guru Gobind Singh te formalize Khalsa an 1699, li pa t envante tèm nan, men li te louvri estati sa a pou tout kominote Sikh la, olye li rete yon privilèj pou kèk moun chwazi sèlman. Pandan peryòd Banda Singh Bahadur, de hukamnama ki egziste toujou montre tèm Khalsa a nan fraz tankou “Akal Purakh jio da Khalsa”, sa vle di “Khalsa Èt Imòtèl la”. Sa montre Khalsa a te vin konekte dirèkteman ak Bondye (Akal Purakh). Pita, hukamnama ki soti bò kote vèv Guru Gobind Singh yo, Mata Sundari ak Mata Sahib Devan, tou mete aksan sou lide ke Khalsa a fè pati Akal Purakh, oswa Bondye siprèm nan. Lè Akal Takht te kòmanse bay hukamnama li yo, li te dekri tèt li kòm “Sat Sri Akal Purakh ji ka Khalsa”. Nan moman sa a, ekspresyon “Waheguru ji ka Khalsa” te deja vin yon fraz komen nan kominote Sikh la pou pale de Khalsa kòm moun oswa kòm yon kolektif ki fè pati Bondye.

Pandan peryòd Anpi Mughal la, Sikh yo te sibi anpil presyon ak pèsekisyon relijye. Guru Arjan Dev, senkyèm Guru a, te arete epi egzekite an 1606 pa Anperè Mughal Jahangir. Apre sa, Guru Hargobind, ki te vin siksesè li, te kòmanse òganize Sikh yo nan yon fason ki te gen yon dimansyon militè tou, pandan li te mete aksan sou balans ant pouvwa espirityèl ak pouvwa politik oswa tanporèl. An 1675, Guru Tegh Bahadur, papa Guru Gobind Singh, te egzekite pa Anperè Mughal Aurangzeb paske li te opoze ak presyon pou konvèti moun ki pa Mizilman nan Islam. Nan menm peryòd la, pitit gason Guru Gobind Singh yo te tou pèdi lavi yo poutèt yo te refize konvèti nan Islam. Nan menm epòk istorik sa a, gwoup relijye Dadupanthis te devlope yon tradisyon ki rele Khalsa, ki sanble te enfliyanse pa lide ki soti nan Sikhi.

Dapre Louis E. Fenech, asèt militan/ame ak mahant yo te repandi nan peyi Zend nan 17yèm ak 18yèm syèk la. Kèk sèk enpòtan ki te militan/ame se te Udasi yo, Dasnami yo, Dadupanthis yo, Sanyasis yo, Fakir yo, Ramanandis yo, ak Naga- Gosain yo, ki dapre resi Sikh 18yèm syèk la te amikal ak dizyèm gourou Sikh la. Guru Gobind Singh te anplwaye kèk nan asèt militan sa yo pou rezon defans men li te doute lwayote yo. Yon resi raple ke asèt Udasi Kirpal Das la te patisipe nan batay Bhangani an 1688 avèk Sikh yo kont Pahari rajas yo. Kidonk, tradisyon Khalsa a te inogire pou pwodui yon amalgamasyon nirgun bhakti Ramanandis yo ak asètism militan Ramanandis ak Naga-Gosain yo. Se poutèt sa, enstitisyon an se yon melanj miri-piri, shakti, ak bhakti, sa ki pèmèt Sikh yo transfòme an sant-sipahi fidèl.

Fondasyon

Yon tenm 1999 dedye a 300yèm anivèsè Khalsa a

An 1699, Guru Gobind Singh te envite Sikh yo pou yo rasanble nan Anandpur Sahib nan dat 13 avril, jou Vaisakhi a, ki se fèt rekòt tradisyonèl la. Li te adrese kongregasyon an soti andedan yon tant ki te monte sou yon ti mòn, kote jodi a yo rele Kesgarh Sahib. Dapre tradisyon an, li te rale nepe li epi li te mande yon volontè ki te dispoze ofri tèt li pou kòz relijye a. Yon moun te avanse, epi Guru a te mennen l andedan tant lan. Yon ti tan apre, li te retounen devan foul la san volontè a, men ak nepe li ki te sanble kouvri ak san, sa ki te kreye gwo sipriz nan mitan moun ki te la yo.

Li te mande yon lòt volontè epi li te repete menm pwosesis la pou l retounen soti nan tant lan san pèsonn epi ak yon nepe ki te kouvri ak san kat fwa ankò. Apre senkyèm volontè a te antre avè l nan tant lan, Guru a te retounen ak tout senk volontè yo, tout an sekirite. Okontrè, Guru a te touye 5 kabrit kote san an te parèt. Li te rele volontè yo Panj Pyare ak premye Khalsa nan tradisyon Sikh la. Senk volontè sa yo se te: Daya Ram ( Bhai Daya Singh ), Dharam Das ( Bhai Dharam Singh ), Himmat Rai ( Bhai Himmat Singh ), Mohkam Chand ( Bhai Mohkam Singh ), ak Sahib Chand ( Bhai Sahib Singh ).

Keshgarh Sahib Gurudwara nan Anandpur Sahib, Punjab, kote li fèt Khalsa.

Yon fresk Guru Gobind Singh ak Panj Piare a.

Apre sa, Guru Gobind Singh te melanje dlo ak sik nan yon bòl an fè, li te brase l ak yon nepe de bò pandan l ap resite Gurbani pou prepare sa li te rele Amrit ("nèkta"). Li te administre sa bay Panj Pyare a, akonpaye pa resitasyon Adi Granth la, konsa li te fonde khanda ki pahul (seremoni batèm) yon Khalsa - yon kominote gèrye. Apre senk premye Khalsa yo te fin batize, Guru a te mande senk yo pou batize l kòm yon Khalsa. Sa te fè Guru a sizyèm Khalsa a, epi non li te chanje soti nan Guru Gobind Rai pou vin Guru Gobind Singh.

Anviwon 80,000 gason te inisye nan lòd Khalsa a nan kèk jou apre fòmalizasyon li nan dat 13 avril 1699.

Li te prezante ide ki te konteste endirèkteman taks diskriminatwa otorite Islamik yo te enpoze yo. Pa egzanp, Aurangzeb te enpoze taks sou moun ki pa Mizilman ke yo te kolekte nan men Sikh yo tou, pa egzanp jizya a (taks sou vòt sou moun ki pa Mizilman), taks sou pelerinaj ak taks Bhaddar - dènye a se yon taks nenpòt moun ki swiv rituèl Endou a pou kale tèt apre lanmò yon moun li renmen ak kremasyon dwe peye. Guru Gobind Singh te deklare ke Khalsa pa bezwen kontinye pratik sa a, paske Bhaddar se pa dharam, men yon bharam (ilizyon). Pa kale tèt vle di tou pa oblije peye taks Sikh ki te rete nan Delhi ak lòt pati nan Anpi Mughal la. Sepandan, nouvo kòd konduit la te mennen tou nan dezakò entèn ant Sikh yo nan 18yèm syèk la, patikilyèman ant Nanakpanthi yo ak Khalsa yo.

Guru Gobind Singh te gen yon gwo respè pou Khalsa a, epi li te deklare ke pa gen okenn diferans ant Vrè Guru a ak Sangat la (panth). Anvan li te jwenn Khalsa a, mouvman Sikh la te itilize mo Sanskrit Sisya a (literalman, disip oswa elèv), men tèm yo te prefere apre sa te vin Khalsa. Anplis de sa, anvan Khalsa a, kongregasyon Sikh yo atravè peyi Zend te gen yon sistèm Masands nonmen pa Guru Sikh yo. Masands yo te dirije kominote Sikh lokal yo, epi tanp lokal yo te kolekte richès ak don pou kòz Sikh la.

Guru Gobind Singh te deside ke sistèm Masand yo te vin koripsyon, kidonk li te aboli li epi li te mete yon sistèm ki pi santralize, avèk Khalsa ki te opere anba sipèvizyon dirèk li.

Chanjman sa yo te kreye de gwoup prensipal nan Sikhi:

• moun ki te pran inisyasyon Khalsa
• ak moun ki te rete Sikh men ki pa t pase pa seremoni sa a

Apre sa, manm Khalsa yo te kòmanse wè tèt yo kòm yon idantite relijye ki pi distenk, pandan ke lòt Sikh yo, souvan rele Nanak-panthi, te kenbe yon apwòch ki pi ouvè ak diferan vizyon sou pratik relijye yo.

Tradisyon kominote gèrye Khalsa a, ki te etabli pa Guru Gobind Singh, jwe yon gwo wòl nan diskisyon akademik jodi a sou divèsite ak pliralis nan Sikhi. Tradisyon sa a toujou egziste jodi a: Sikh ki te pase pa inisyasyon yo rele Khalsa Sikh, pandan moun ki pa inisye yo rele Sahajdhari Sikh, ki vle di Sikh ki pratike lafwa a san seremoni batèm Khalsa a.

Abiman ak kòd konduit

• 
  Yon enskripsyon ki nonmen senk manm Khalsa Panth yo, nan Takht Keshgarh Sahib, kote Khalsa te fèt la, nan dat 1ye Baisakh 1756, Vikram Samvat .
• 
  Kreyasyon Khalsa a; inisye pa Guru Gobind Singh, dizyèm Guru Sikh la.

Guru Gobind Singh te inisye tradisyon Senk K Khalsa a,

• Kesh : cheve ki pa koupe.
• Kangha : yon peny an bwa.
• Kara : yon braslè an fè oswa asye yo mete nan ponyèt la.
• Kirpan : yon nepe oswa yon ponya.
• Kachera : kilòt kout.

Guru Gobind Singh te etabli tou yon kòd disiplin pou manm Khalsa yo. Dapre règ sa yo, yo te entèdi itilize tabak, konsome vyann ki te prepare selon rit relijye Mizilman, epi antre nan relasyon seksyèl ak nenpòt moun ki pa mari oswa madanm legal yo. Khalsa yo te dakò tou pou evite tout kontak ak moun ki te rete fidèl ak rival politik oswa relijye yo. An menm tan, Guru Gobind Singh te mete an plas yon sistèm kote gason ak fanm ki soti nan diferan kas te ka inisye ansanm nan Khalsa a, sa ki te ranfòse prensip egalite nan Sikhi, kèlkeswa kas oswa sèks. Selon Owen ak Sambhi, wòl Guru Gobind Singh nan istwa Sikhi a te trè enpòtan, paske li te formalize Khalsa a, li te òganize rezistans kont pèsekisyon Anpi Mughal la, epi li te defann kominote Sikh la ansanm ak lòt gwoup relijye kont presyon politik ak relijye anba rèy Aurangzeb.

Selon Kòd Konduit Sikh la (Sikh Rehat Maryada), gason Sikh Amritdhari Khalsa yo dwe mete yon tiban ak 5 K yo. Fanm ki batize yo pa oblije mare yon tiban, epi sa rete yon chwa pèsonèl. Li deklare tou klèman ke li pa apwopriye pou fanm Sikh yo kouvri figi yo ak okenn kalite vwal jan yo pratike sa nan tradisyon Endyen, Islamik, oswa Jideo-Kretyen yo. Pèse nen oswa zòrèy pou mete bijou entèdi pou gason ak fanm Sikh. Sikh yo pa ka mete okenn siy okenn lòt lafwa. Sikh yo pa dwe gen tèt yo toutouni oswa mete kaskèt . Yo pa ka mete okenn bijou ki pèse okenn pati nan kò a tou.

Entèdiksyon

  ਵਾਹਵਾਹਗੋਬਿੰਦਸਿੰਘਆਪੇਗੁਰੁਚੇਲਾ ॥੧॥

1. Pou pa deranje kwasans natirèl cheve yo.
2. Pou pa manje vyann Kutha a.
3. Pa koabite ak yon lòt moun apa de mari oswa madanm li.
4. Pa sèvi ak tabak, alkòl oswa okenn kalite dwòg.

Yon Khalsa ki vyole nenpòt kòd konduit pa yon Khalsa ankò epi li ekskominike nan Khalsa Panth la epi li dwe ale 'pesh' (batize ankò). Guru Gobind Singh te bay Khalsa yo 52 hukam oswa 52 direktiv espesifik adisyonèl pandan l t ap viv nan Nanded an 1708.

Guruship Khalsa a (Guru Panth)

Guru Khalsa kolektif la, jan li reyalize atravè kò kolektif Amritdhari "angaje" yo (Sikh batize), yo rele Guru Panth . Sikh Rehat Maryada a deklare "Guru Panth (estati Guru Panth la) vle di tout kò Sikh batize angaje yo. Kò sa a te nouri pa tout dis Guru yo epi dizyèm Guru a te ba li fòm final li epi li te envesti li ak Guru". Yon Khalsa Sikh dwe ale pi lwen pase devwa tankou patisipe nan sèvis <i id="mwAn4">langar</i> la, seva, oswa vantile chaur sahib la (fly-whisk) nan kongregasyon an. Yon Khalsa Sikh dwe konkretize lavi yo tou kòm "efò byenveyan" ki asire pi gwo byen an ak entèvansyon minimòm nan, reyalize atravè "aksyon kolektif". Kidonk, yon Sikh pa sèlman gen devwa endividyèl, men tou devwa ki gen rapò ak kolektif Khalsa a, paske Sikh la se yon inite nan Guru Panth la.

"Alo, alo (Guru) Gobind Singh, li menm Mèt ak Disip."

Senk mesye yo, ke yo rekonèt kòm Panj Pyare oubyen Senk Moun Byeneme yo, te batize pa Guru a epi yo te ba yo tit Singh, ki vle di lyon. Apre sa, yo te ba yo Amrit la, yon melanj sik ak dlo yo te brase ak yon nepe, epi yo te mande yo pou yo bwè li. Enpòtans Khalsa a reflete nan lefèt ke Guru Gobind Singh te konsidere l kòm egal li. Li te pèmèt Panj Pyare ba li Tankah, oubyen pinisyon. Gen ka kote sa te rive, jan yo rapòte l nan Suraj Prakash la.

Guru Gobind Singh te demontre respè li pou Panj Pyare yo lè li te bese tèt li devan yo epi li te mande yo pou batize li. Aksyon sa a ke yo rekonèt kòm seremoni Pahul oswa Amrit Sanchar, epi yo toujou fè l nan Sikhism jodi a. Aksyon Guru a pou bese tèt li devan Panj Pyare a se te yon jès senbolik imilite Guru a ak rekonesans li pou otorite espirityèl Panj Pyare a kòm egal ak pa l.

Panj Pyare yo, bò kote pa yo, te demontre lwayote yo anvè Guru a lè yo te batize l epi ba li tit Singh, epi yo te toujou adore l kòm Guru a. Aksyon sa a te yon rekonesans otorite espirityèl Guru a ak angajman li anvè prensip Sikhism nan. Panj Pyare yo pa t sèlman disip Guru a; yo te egal avè l tou (kolektivman) ak konpayon l nan lit pou jistis ak egalite. Guru Gobind Singh te ekri de ekstrè pi popilè ke yo rekonèt ansanm kòm Khalsa Mahima , ke yo ka jwenn nan Dasam Granth ak Sarbloh Granth . Anba la a se yon ekstrè nan Khalsa Mahima ki soti nan Sarbloh Granth:

ਖ਼ਾਲਸਾ ਮੇਰੀ ਜਾਤ ਅਰ ਪਤ ॥ ਖ਼ਾਲਸਾ ਸੋ ਮਾ ਕੋ ਉਤਪਤ ॥ ਖ਼ਾਲਸਾ ਮੇਰੋ ਭਵਨ ਭੰਡਾਰਾ ॥ ਖ਼ਾਲਸੇ ਕਰ ਮੇਰੋ ਸਤਿਕਾਰਾ ॥ ਖ਼ਾਲਸਾ ਮੇਰੋ ਸਵਜਨ ਪਰਵਾਰਾ ॥ ਖ਼ਾਲਸਾ ਮੇਰੋ ਕਰਤ ਉਧਾਰਾ ॥ ਖ਼ਾਲਸਾ ਮੇਰੋ ਪਿੰਡ ਪਰਾਨ ॥ ਖ਼ਾਲਸਾ ਮੇਰੀ ਜਾਨ ਕੀ ਜਾਨ ॥

romanize: khālasā mērī jāta ara pata. khālasā sō mā kō utapāta. khālasā mērō bhavana bhaṇḍārā. khālasē kara mērō satikārā. khālasā mērō savajana paravārā. khālasā mērō karata udhārā. khālasā mērō piṇḍa parana. khālasā mērī jāna kī jāna.

Tradiksyon: Khalsa se kas mwen ak kwayans mwen. Se poutèt Khalsa a mwen fèt. Khalsa se trezò mwen nan mond lan. Se poutèt Khalsa a mwen gen respè. Khalsa se fanmi pwòch mwen. Khalsa ban mwen favè. Khalsa se kò mwen ak nanm mwen. Khalsa se souf lavi mwen.

- Sri Manglacharan Purana, paj 519–524, Khalsa Mero Rup Hai Khas

Ekriven pi popilè Bhai Gurdas Singh la (pa dwe konfonn li avèk Bhai Gurdas ) fè remake nan liv konpozisyon li a, oubyen vāran:

"Alo, alo (Guru) Gobind Singh, li menm Mèt ak Disip."

vāha vāha gōbinda siṅgha āpē guru celā

- Bhai Gurdas Singh Ji Vaaran

Malgre Guru Gobind Singh te pase manto guruship la bay Guru Granth ak Guru Panth, pratik Guru Panth la te gaye anpil nan 18yèm syèk la pandan epòk Konfederasyon Sikh la, men li te tonbe nan lonbray pandan monte Ranjit Singh . Jodi a, yo raman pale de Guru Panth, Guru Granth ki pi popilè a te vin pi lwen pase li.

Masyalite

Penti Guru Gobind Singh sou cheval k ap mache ak lame Sikh li a.

Pou yon Khalsa onèt, yo mande l pou l trete tout moun egal, medite sou Bondye, kenbe fidelite li, reziste tirani ak pèsekisyon relijye kont pwòp tèt ou ak lòt moun.

Youn nan devwa Khalsa yo se pratike zam. Sa te vin nesesè akòz pèsekisyon k ap ogmante kont dirijan yo. Anvan yo te rantre nan Khalsa yo, pifò moun te soti nan pwofesyon tankou agrikilti, potri, mason, chapant, Labana, elatriye.

Penti ki soti nan yon pòtfolyo ilistre nan yon maniskri Mughal ki dekri Batay Sirhind (1710), ke yo rele tou Batay Chappar Chiri. Soti nan 'Tawarikh-i Jahandar Shah', Awadh oswa Lucknow, anviwon 1770. Fòs Sikh Khalsa yo abiye an ble pandan ke Mughal yo abiye an blan.

An Oktòb 1708, Guru Gobind Singh te delege disip li Banda Singh Bahadur pou dirije Khalsa yo nan yon soulèvman kont Mughal yo. Banda Singh Bahadur te premye etabli yon repiblik Sikh epi answit li te pote refòm agrè yo sou fòm divize gwo pwopriyete yo epi distribye tè a bay peyizan yo. Li menm ak kanmarad li yo te finalman bat epi egzekite, men li te vin tounen yon ikon pami Sikh yo. Apre yon long ekzil, Khalsa yo te regwoupe anba Nawab Kapur Singh, ki te rasanble lidè Khalsa lokal yo epi kreye Dal Khalsa, yon lame kowalisyon. Dal Khalsa yo te goumen kont Mughal yo ak Afgan yo, sa ki finalman te lakòz etablisman yon kantite ti repiblik aristokratik yo rele misls (konfederasyon otonòm) epi pita nan fòmasyon Anpi Sikh la.

Apre tonbe Anpi Mughal la ak etablisman pita Anpi Sikh la nan Punjab, Khalsa a te konvèti an yon fòs konba fò, milti-relijye ak miltinasyonal, modènize dapre prensip Ewopeyen yo: Lame Sikh Khalsa a ki te jwe yon gwo wòl nan ekspansyon anpi a. Dirije pa jeneral tankou: Maharaja Ranjit Singh li menm, Misr Diwan Chand ak Hari Singh Nalwa . Li te bat avèk siksè tout advèsè li yo, ki gen ladan tribi Afgan yo ak lame a, Chèf Mòn yo, Misldar yo, Chinwa yo, Tibeyen yo ak Gorkha yo . Lè Maharaja Ranjit Singh te mouri an 1839, tout lame Anpi Sikh la te evalye a 120,000 gason, ak 250 pyès atiri. Leve iregilye yo te enkli ladan l.

Non ofisyèl eta a ( Anpi Sikh ) Sikh yo se te "Sarkar-i-Khalsa": Gouvènman Khalsa a. Limit eta sa a te soti Tibet rive Afganistan e soti Kashmir rive Sutlej nan sid la e li te gen ladan rejyon Punjab, Khyber Pakhtunkhwa, Kashmir, Ladakh, elatriye. "Sarkar-i-Khalsa" a te fonn pandan de lagè ki te fèt kont Britanik yo ant 1846 ak 1849.

Inisyasyon

Inisyasyon nan Khalsa yo rele Amrit Sanchar (rit dlo imòtalite) oswa Khande di Pahul (inisiyasyon ak nepe doub bò). Nenpòt moun, kèlkeswa relijyon, laj, kas oswa orijin li, ka resevwa Amrit (ammrită chhakăṇā) si li santi li pare pou sa.

Seremoni sa a fèt pa Panj Pyare (senk moun ki inisye) devan Guru Granth Sahib. Moun ki pral inisye a dwe ale nan seremoni an, ki souvan fèt nan yon gurdwara, bonè nan maten apre li fin benyen nèt, ki gen ladan lave cheve li, epi li dwe mete senk atik obligatwa ki idantifye manm Khalsa yo.

Apre seremoni batèm nan, yon nouvo manm Singh oswa Kaur dwe respekte kat prensipal règ disiplin yo; si li vyole nenpòt ladan yo, li dwe pase ankò pa seremoni inisyasyon an. Yon moun ki antre nan Khalsa la konsidere Guru Gobind Singh kòm papa espirityèl li, epi Mata Sahib Devan kòm manman espirityèl li.

Inisyasyon fanm yo

  Dapre WH McLeod, rahitnama Chaupa Singh Chhibbar nan kòmansman ane 1700 yo te mansyone "nesesite pou yon lamarye resevwa inisyasyon, men li sanble ke nan ka sa a, yon lòt fòm inisyasyon te nesesè" anplis inisyasyon ak epe (inisyasyon carana amrita ki pi ansyen an). Malgre sa, McLeod te konsidere Khalsa a kòm yon enstitisyon prensipalman gason, li te espekile ke "pwogrè" te fèt nan peryòd ant epòk Guru a ak Anpi Sikh la.

Rahitnama yo ki te pwodui yon ti tan apre enogirasyon Khalsa a kominike plizyè nosyon konsènan fanm yo. Yo preskri yon lòt fòm inisyasyon, egzòtasyon ak direktiv ki ladan yo, adrese a gason yo, McLeod ak Doris Jakobsh entèprete yo kòm fanm yo kòm oksilyè pou gason inisye yo, olye ke yo gen yon wòl fòmèl. Yo mande gason yo pou yo respekte fanm yo menm jan yo fè ak manman yo, entèdi vyolans kont yo, joure yo, ak angaje yo nan zafè deyò maryaj. Anplis de sa, yo konsidere fanm yo kòm moun ki pa merite konfyans natirèlman, pou yo pa janm konfye yo oswa konte sou yo. Gason yo te dwe patisipe nan lagè ki jis epi pwoteje fanmi yo, tandiske fanm yo te dwe rete menaj pou elve pitit yo epi bay sèvis pou mari yo. Tat Khalsa a te kontinye efò nan ane 1900 yo pou pèmèt fanm yo menm inisyasyon ak gason yo, sa ki te pita defann ak kodifye nan Sikh Rehat Maryada a.

Gilbert Lewis, yon antwopològ, te ekri ke delimitasyon rijid ant gason ak fanm nan pratik Khalsa a soti nan yon bezwen pou amelyore ezoterism nan enstitisyon yo a epi kreye yon fratènite byen lye ki pare pou fè fas ak egzijans difisil lagè ak defans. Sa te manifeste tou nan diferans ki genyen ant konvansyon nonmen gason ak fi jan Guru Gobind Singh te preskri a; gason yo te oblije idantifikatè Singh obligatwa a, tandiske fanm yo pa t resevwa okenn prensip konsa.

Dapre entèpretasyon Nikky-Guninder Kaur Singh, fanm yo te gen dwa antre nan Khalsa depi kòmansman li, epi yo te resevwa tit Kaur, sa ki ta reflete prensip egalite ki egziste nan Sikhi. Li te menm sigjere ke orijin egzak tit “Kaur” la pa byen klè, men li te sèvi kòm yon idantite ki aplike nan tou de sèks nan peryòd ansyen yo.

Sepandan, Doris Jakobsh kritike pozisyon sa a. Li di ke entèpretasyon sa a sanble plis ak revizyon pita olye li baze sou prèv istorik dirèk. Dapre li, tèks byen bonè yo mete aksan sou tèm “Singh” pou gason, men yo pa bay okenn enstriksyon klè sou yon ekivalan pou fanm, sa ki fè li panse ke patisipasyon fanm nan Khalsa a kòm manm ofisyèl ta ka yon devlopman ki vin pi ta. Jakobsh sijere tou ke enklizyon fanm nan Khalsa a ka te devlope pandan peryòd mouvman tankou Namdhari movement, espesyalman pandan epòk kolonyal Britanik la, lè te gen gwo efò pou amelyore estati fanm epi defann Sikhi kont enfliyans ekstèn tankou Krisyanis ak Arya Samaj. Nan menm peryòd sa a, mouvman Tat Khalsa te eseye “netwaye” pratik yo pou mete plis aksan sou sa yo te konsidere kòm prensip orijinal egalitè. Li fè remake tou ke pandan ideal militè Guru Gobind Singh yo te fò, gen sous tankou Chaupa Singh rahitnama ak Charitropakhyan ki montre fanm yo souvan dekri nan wòl tradisyonèl oswa menm negatif, kontrè ak imaj gèrye yo te bay gason yo. Finalman, chèchè tankou Merry Wiesner-Hanks note ke kòm enfliyans Khalsa a te grandi, moun ki pa t fè pati li, ansanm ak fanm, te souvan vin gen yon estati diferan oswa pi ba nan estrikti sosyal kominote a.

JS Grewal konsidere Jakobsh kòm yon moun ki fasine pa "teyoloji diferans lan," epi li senplifye pwoblèm nan twòp; Gurinder Singh Mann, ki pa atribiye Charitropakhyan an bay Guru Gobind Singh, konsidere tou de analiz Nikky Singh ak Jakobsh yo kòm dezekilibwe, paske nan opinyon li, yo tou de chwazi nan Dasam Granth la.

Tansyon inisyal ak disip ki pa Khalsa yo

Akalis nan Tank Sakre a

Avèk kreyasyon Khalsa a, Guru Gobind Singh te aboli tout divizyon sosyal ki te egziste yo an akò avèk ansèyman Guru Nanak Dev yo. Nan nouvo lòd yo a, ansyen moun ki te pi ba yo t ap kanpe ak ansyen moun ki te pi wo yo; tout t ap vin tounen youn epi bwè nan menm veso a. Guru a te deklare tout ansyen kwayans ki gen rapò ak fanmi, okipasyon, koutim ak seremoni yo pa itil. Sa te lakòz malèz pou disip konsèvatè Guru a yo epi yo te pwoteste. Anpil moun te kite seremoni an, men Guru a te deklare ke kas ki pi ba yo ta dwe leve epi yo ta rete bò kote l.

Sri Gur Sobha (18yèm syèk) pa Senapati gen de seksyon ( adhyays ) sou kontwovès ki te leve lè disip Guru Gobind Singh yo nan Delhi te tande nouvèl nouvo lòd li a. Anpil nan kontwovès ki pale de Sri Gur Sobha a santre sou bhaddar, rituèl koupe tèt apre lanmò yon fanmi pwòch, yon bagay Guru Gobind Singh pa t ankouraje. Dapre Sainapti, pandan l t ap kreye Khalsa a, Guru Gobind Singh te di ke bhaddar se bharam (ilizyon), epi non pa dharam .

Tansyon te devlope ant disip Khatri Punjabi Guru a nan Delhi, ak manm Khalsa ki te fèk fòme a. Yo te mete deyò yon disip Khatri enpòtan nan kote adorasyon an ( dharmasala ) paske li te refize rantre nan Khalsa a. Yo te mete deyò yon lòt disip paske li te manje avè l, sa ki te kòmanse yon chèn lòt ekspilsyon. Disip yo te mete deyò yo te òganize yon rasanbleman kominotè, kote de Khatris rich te egzije pou Khalsa a prezante yon lòd alekri nan men Guru a ki di yo te pibliye yon nouvo kòd konduit obligatwa.

Kominote Khatri a te bòykote yon fanmi Khatri ki te refize swiv rituèl bhaddar la. Konsèy Khatri a ( panch ) te fèmen bazar la pou fè presyon sou Khalsa yo. Khalsa yo te mande ofisyèl leta yo pou entèveni, ki te fòse relouvri boutik yo. Pita, lapè te etabli ant de gwoup yo nan yon sangat (kongregasyon). Sepandan, ostilite ant kèk Khatris ak Khalsa yo te pèsiste nan ane ki te vin apre yo.

Kontrèman ak Khalsa Sikh yo, yon Sahajdhari Sikh se yon moun ki adore ansèyman Sikh Gurus yo, men ki pa t sibi inisyasyon an. Sahajdhari Sikh yo pa aksepte kèk oswa tout eleman nan kòd abiman ak konpòtman Khalsa Sikh yo.

Sitiyasyon kontanporen

Prensip Khalsa Deg pou kwit manje ( langar ) an gwo kantite

Yon gwoup Khalsa Sikhs

Jodi a, tout Sikh yo respekte Khalsa a; sepandan, se pa tout Sikh ki Amritdhari. Kesyon kòd konduit Khalsa a te mennen plizyè kontwovèsi. Nan kòmansman ane 1950 yo, yon gwo divizyon te fèt nan kominote Sikh Kanadyen an, lè Sosyete Khalsa Diwan nan Vancouver, Kolonbi Britanik te eli yon Sikh byen raze pou sèvi nan komite jesyon li a. Malgre ke pifò nan premye imigran Sikh yo nan Kanada pa t Khalsa, epi yon majorite nan manm sosyete a te Sikh ki pa t Khalsa epi ki te byen raze, yon faksyon te fè objeksyon kont eleksyon yon moun ki pa t Khalsa nan komite jesyon an. Faksyon yo nan Vancouver ak Victoria, Kolonbi Britanik te separe ak Sosyete Khalsa Diwan an epi yo te etabli sosyete gurdwara yo ki rele Akali Singh.

Khalsa a te sitou yon enstitisyon gason nan listwa Sikh, avèk otorite Khalsa sou lidè gason yo. Nan epòk kontanporen an, li vin ouvè pou fanm men otorite li rete ak gason Sikh yo.

3HO se yon sèk oksidantal ki te parèt an 1971, fonde pa Harbhajan Singh Khalsa, ke yo rele tou Yogi Bhajan. Li egzije pou ni gason ni fanm mete turban, epi adopte non fanmi Khalsa.

Chak ane, Khalsa yo montre konpetans militè yo atravè lemond nan yon festival yo rele Hola Mohalla . Pandan Hola Mohalla, yo fè egzèsis militè ansanm ak batay fo, epi apre sa yo fè konpetisyon kirtan ak powèm kouraj. Khalsa yo dirije tou Sikh yo nan parad anyèl Vaisakhi a.

Nishan Sahib nan epòk Sikh Misl la

Gade tou

• Chakram
• Gatka
• Konplèks Memoryal Eritaj Khalsa
• Langar
• Nihang
• Sèk Sikhism yo
• Shastar Vidya
• Istwa Sikh
• Rechape
• Entèdiksyon nan Sikhism
• Rejim alimantè nan Sikhism
• Konsomasyon vyann nan mitan Sikh yo
• Khalsa bole
• Sarbat Khalsa