Anastas Jovanović
Anastas Jovanović (Vraca, 1817. – Beograd, 13. studenoga 1899.) bio je srbijanski umjetnik, litograf i fotograf koji je postavio temelje litografije u Srbiji zasnovavši je kao posebnu likovnu granu. Napravio je najznačajnije fotografije kod Srba u 19. stoljeću.
| Anastas Jovanović Анастас Јовановић | |
|---|---|
 Anastas Jovanović | |
| Rođenje | 1817. Vraca, Osmansko Carstvo |
| Smrt | 13. studenoga 1899. (81–82 god.) Beograd, Kraljevina Srbija |
| Poznata djela | fotografije kneza Mihaila Obrenovića, Vuka Karadžića, Tome Vučića Perišića, Petra II. Petrovića Njegoša |
| Utjecao | razvoj fotografije u Srbiji |
| Utjecali | Louis Daguerre |
Životopis
urediRođen je 1817. u Vraci, tada dijelom Osmanskog Carstva. Njegov otav Jovan bio je trgovac, a majka Marija bila je iz ugledne obitelji u Vraci. Kada je imao osam ili devet godina, otac ga je doveo u Beograd i povjerio ujaku, bogatom krojaču koji je radio kod kneza Miloša. Jovanoviću se nije svidio krojački zanat, te se zaposlio za slagača u prvoj tiskari u Beogradu pod imenom »Knjažesko-serbska tipografija«. Godine 1838. u tiskaru je predan rukopis za prvi »Srpski bukvar«, početnicu za čije je tiskanje litografske matrice izradio Anastas Jovanović. Budući da je knez bio zadovoljan početnicom i pošto je čuo da je rukopisna slova izradio Jovanović, odlučio je poslati ga u Beč na školovanje na Akademiji Svete Ane da uči bakrorez. U Beču se susreće s novim znanstvenim otkrićem, te je u slobodno vrijeme učio litografiju i fotografiju kod Johanna Stadlera, bečkog litografa i fotografa. Smatra se da je 1840. načinio prve litografije na kojima su bili Lukijan Mušicki, Vuk Karadžić i Dositej Obradović.
.jpg)
Jovanović je 1941. kupio Voigtländerovu kameru« s objektivom Jozefa Petzvala, tada treću koja je proizvedena. Time je svrstan među prve svjetske fotografe. Prvi je među Slavenima koji se počeo zanimati za fotografiju. U početku se bavio dagerotipijom, a potom talbotipijom i stereofotografijom. Osim portreta, Jovanović je snimao dijelove raznih gradova (prvi snimci Beograda), mrtvu prirodu i razne događaje. Smjenom dinastija u Srbiji 1842. gubi stipendiju, te u Beču otvara fotografsko-litografski atelje, a 1846. završava Akademiju i bavi se izdavačkom djelatnošću.[1]
Smatra se da je Anastas Jovanović prvi srbijanski školovani primijenjeni umjetnik. Po povratku u Srbiju 1859. godine, nakon smjene vlasti, postaje domoupravitelj kneza Mihaila i bavi se organiziranjem života na dvoru. Poslije kneževe smrti 1868. povlači se iz javnog života.[2] Bio je oženjen Austrijankom Marijom, s kojom je imao troje djece.[3]
Vidi još
urediIzvori
uredi- ↑ Svetlopisom Anastasija Jovanovića. rastko.rs
- ↑ Anastas Jovanović - Umetnik koji je "zrakopisom" zapisao srpsku istoriju. 011info.com
- ↑ Prvi srpski fotograf Anastas Jovanović. rts.rs