Oranjewjukamazône
De oranjewjukamazône (Amazona amazonica) is in pappegaai-eftige út de famylje fan 'e pappegaaien fan Afrika en de Nije Wrâld (Psittacidae). De wittenskiplike namme fan 'e soarte waard foar it earst yn 1766 troch Carolus Linnaeus publisearre.
| Oranjewjukamazône | ||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 | ||||||||||||
| taksonomy | ||||||||||||
| ||||||||||||
| soarte | ||||||||||||
| Amazona amazonica | ||||||||||||
| Linnaeus, 1766 | ||||||||||||
| IUCN-status: net bedrige
| ||||||||||||
| ferspriedingsgebiet | ||||||||||||
 |
Skaaimerken
bewurkje seksje
De oranjewjukamazône wurdt likernôch 31 oant 33 sm lang en is foar it grutste part grien. De fûgel hat giele wangen en in blauwe foarholle. De fûgel tanket syn namme oan 'e opfallende oranje spegel op 'e slachpinnen fan 'e wjukken, dy't yn 'e flecht goed te sjen is. De snaffel is griiseftich mei in ljochtere basis, de poaten binne griis, de eachring is griis en it each is oranje. Der binne gjin ferskillen yn it fearrekleed tusken mantsjes en wyfkes.
Fersprieding
bewurkje seksjeDe soarte komt foar yn it grutste part fan tropysk Súd-Amearika, fan Kolombia, Fenezuëla en de Guyanas oant it suden fan Brazylje, it easten fan Perû en it noarden fan Bolivia. Ek op it eilân Trinidad en Tobago komt de fûgel foar. It habitat bestiet út reinwâlden, mangrovebosken en sompige gebieten yn 'e leechlannen. De soarte wurdt ek faak sjoen yn iepen lânskippen mei fersprate beammen.
De soarte wurdt as monotypysk beskôge. Yn it ferline waard de populaasje op it eilân Tobago wolris beskreaun as in aparte ûndersoarte (Amazona amazonica tobagensis), om't dy fûgels wat grutter wêze soene en mear blau op 'e kop hiene. De measte wittenskippers fine it ferskil hjoed-de-dei lykwols te lyts om it as in aparte ûndersoarte te ûnderskieden. Ferskillen yn kleur hawwe meastentiids te krijen mei de âldens fan it bist.
Iten
bewurkje seksjeDe oranjewjukamazône yt benammen fruchten, sied, nuten en beien. Se binne ek fûn op plantaazjes dêr't se fruit en nôt sykje.
Status
bewurkje seksjeDe oranjewjukamazône wurdt troch de IUCN klassifisearre as net bedrige (LC). It is ien fan 'e meast algemiene amazônepappegaaien yn Súd-Amearika. Hoewol't der op 'e fûgels jage wurdt en se fongen wurde foar de hannel, bliuwt de populaasje grut genôch fanwegen it ûnbidige ferspriedingsgebiet. Dochs kin de lokale populaasje ôfnimme troch de kap fan bosken en it ferlies fan gaadlike nêstplakken yn 'e beammen.
Avikultuer
bewurkje seksjeYn 'e avikultuer stiet de oranjewjukamazône bekend as in yntelliginte en sosjale fûgel. Hoewol't se goedkeaper binne as de measte oare amazônesoarten, wurde se net altyd as de maklikste húsdieren sjoen. Se kinne frij lûdroftich wêze, foaral moarnsier en jûns. De fûgels kinne har tige hechtsje oan ien spesifyk persoan, wat soms oergeunstich gedrach feroarsaket foar oare leden fan 'e hûshâlding. Se hawwe in goed fermogen om lûden en wurden nei te dwaan, al prate se meastentiids net sa dúdlik as bygelyks de gielnekamazône. Foar in sûne fûgel yn 'e koai is in ferskaat dieet fan pellets, sied, farske griente en fruit nedich, tegearre mei genôch romte en boartersguod om te slopen.
| Boarnen, noaten en/as referinsjes: | ||
|
