VA-API
VA-API (مخفف Video Acceleration API) یک واسط برنامهنویسی کاربردی متنباز است که به برنامههایی مانند ویالسی مدیا پلیر و جیاستریمر امکان میدهد از قابلیتهای شتابدهی سختافزاری ویدیو، که معمولاً توسط واحد پردازش گرافیکی (GPU) فراهم میشود، بهره ببرند. این واسط از طریق کتابخانه آزاد و متنباز libva در کنار یک درایور مخصوص سختافزار پیادهسازی میشود.
| نویسنده(های) اصلی | اینتل |
|---|---|
| انتشار پایدار | 2.23.0[۱]
/ ۲۲ دسامبر ۲۰۲۵ |
| مخزن | |
| سیستمعامل | لینوکس، اندروید، BSD، ویندوز ۱۰، ویندوز ۱۱ |
| نوع | API |
VA-API در ابتدا توسط اینتل برای سختافزارهای گرافیکی سری GMA طراحی شد تا جایگزین استاندارد XvMC شود و معادل چندسکویی یونیکسی برای واسط برنامهنویسی DirectX Video Acceleration مایکروسافت باشد. امروزه این واسط دیگر محدود به سختافزارهای اینتل نیست و سازندگان دیگر نیز میتوانند بدون پرداخت حق امتیاز از آن بهره ببرند.
رابط VA-API مستقل از سیستم پنجرهبندی است، اما عمدتاً برای استفاده در سامانه پنجره اکس روی سیستمعاملهای شبهیونیکس (از جمله لینوکس، فریبیاسدی، سولاریس) و اندروید هدفگذاری شدهاست. پردازشهای شتابپذیر شامل رمزگشایی ویدیو، رمزگذاری ویدیو، ترکیب زیرتصویر و رندرینگ میشود.
مرور کلی
ویرایشهدف اصلی VA-API فعالسازی رمزگشایی سختافزاری ویدیو در نقاط ورودی مختلف (VLD, IDCT، جبران حرکت، فیلتر حذف بلوکبندی) برای استانداردهای رایج کدگذاری مانند MPEG-2، MPEG-4 ASP/H.263، H.264، H.265/HEVC و VC-1 است.[۲]
سختافزارها و درایورهای پشتیبانیشده
ویرایشاز سال ۲۰۲۲، VA-API بهصورت بومی توسط موارد زیر پشتیبانی میشود:[۳]
- درایورهای متنباز Intel Quick Sync برای لینوکس
- درایورهای متنباز مسا برای کارتهای گرافیکی AMD و Nvidia
- درایورهای AMDGPU-PRO برای کارتهای گرافیکی AMD در لینوکس
- libva-vdpau-driver برای کارتهای پشتیبانیشده توسط VDPAU
- پیادهسازیهای Direct3D 12 با درایور VAOn12[۴]
کدکهای ویدیویی پشتیبانیشده
ویرایشVA-API در نسخه اصلی رسمی از کدکهای زیر پشتیبانی میکند (پشتیبانی دقیق به سختافزار و درایور بستگی دارد):
- رمزگشایی MPEG-2 (پروفایل اصلی)
- رمزگشایی VC-1 / WMV3 (پروفایل پیشرفته)
- رمزگشایی MPEG-4 Part 2 (H.263) (معروف به Xvid)
- رمزگذاری و رمزگشایی H.264 AVC
- رمزگذاری و رمزگشایی H.265/HEVC
- رمزگذاری و رمزگشایی VP9 (۸ و ۱۰ بیت)
- رمزگذاری و رمزگشایی AV1 (۸ و ۱۰ بیت)[۳][۵]
نرمافزارهای پشتیبانیکننده از VA-API
ویرایشبرخی از برنامههای شناختهشده که از VA-API پشتیبانی میکنند:
جستارهای وابسته
ویرایش- Distributed Codec Engine — واسط برنامهنویسی تگزاس اینسترومنتس برای موتور کدک ویدیو در سیستمهای نهفته مبتنی بر OMAP
- OpenMAX — واسط انتزاعی رسانهای چندسکویی و بدون حق امتیاز از گروه Khronos
منابع
ویرایش- ↑ "Release 2.23.0". 22 دسامبر 2025. Retrieved 4 April 2026.
- ↑ «vaapi». Freedesktop.org. دریافتشده در ۲۳ فوریه ۲۰۱۹.
- 1 2 «Hardware video acceleration». wiki.ArchLinux.org.
- ↑ Vilerino، Sil (۱۵ فوریه ۲۰۲۳). «Video acceleration API (VA-API) now available on Windows!». DirectX Developer Blog (به انگلیسی). دریافتشده در ۸ مارس ۲۰۲۳.
- ↑ «Hardware/vaapi». wiki.libav.org. بایگانیشده از اصلی در ۱ فوریه ۲۰۱۷. دریافتشده در ۲۰ ژانویه ۲۰۱۷.
- ↑ «Archived copy». بایگانیشده از اصلی در ۱۶ سپتامبر ۲۰۱۶. دریافتشده در ۳۱ اوت ۲۰۱۶.
- ↑ «Hardware-accelerated video decoding, encoding and processing on Intel graphics through VA-API». Cgit.freedesktop.org. دریافتشده در ۲۳ فوریه ۲۰۱۹.
- ↑ «XBMC Gets Working Intel VA-API Support - Phoronix». Phoronix.com. دریافتشده در ۲۳ فوریه ۲۰۱۹.
- ↑ «VLC 1.1.0 release - VideoLAN». Videolan.org. دریافتشده در ۲۳ فوریه ۲۰۱۹.
- ↑ «OBS Studio Now Supports VA-API For Video Encoding - Phoronix». www.phoronix.com. دریافتشده در ۶ اوت ۲۰۲۰.
- ↑ «the xine project - News Feed». Xine-project.org. دریافتشده در ۲۳ فوریه ۲۰۱۹.
- مشارکتکنندگان ویکیپدیا. «Video Acceleration API». در دانشنامهٔ ویکیپدیای انگلیسی، بازبینیشده در ۹ مه ۲۰۲۶.
پیوند به بیرون
ویرایش- وبگاه رسمی
- «VA API slowly -- but surely -- making progress» — مروری از سال ۲۰۰۹