ویکی‌پدیا

عقور

عقور (عقور) دهکده‌ای عرب‌نشین فلسطینی در بخش اورشلیم بود که در دوره عثمانی بنیان‌گذاری شد. جمعیت این روستا در سال ۱۹۲۲ میلادی ۲۵ نفر و در سال ۱۹۴۵ میلادی ۴۰ نفر بود. عقور در ۱۴٫۵ کیلومتری غرب اورشلیم در کنار وادی اسماعیل که شاخه‌ای از وادی الصرار است قرار داشت.

عقور
عقور
ریشه‌شناسی: بایر، لم‌یزرع[۱]
نقشه دهه ۱۸۷۰
نقشه دهه ۱۹۴۰
نقشه معاصر
نقشه دهه ۱۹۴۰ با پوشش معاصر
مجموعه‌ای از نقشه‌های تاریخی ناحیه پیرامون عقور (دکمه‌ها را بزنید)
مختصات: ۳۱°۴۵′۳۰″ شمالی ۳۵°۰۴′۵۶″ شرقی / ۳۱٫۷۵۸۳۳°شمالی ۳۵٫۰۸۲۲۲°شرقی / 31.75833; 35.08222
شبکه فلسطین۱۵۷/۱۲۹
واحد جغرافیایی‌سیاسیقیمومت بریتانیا بر فلسطین
بخشاورشلیم
تاریخ تخلیه جمعیت۱۳–۱۴ ژوئیه ۱۹۴۸[۲]
مساحت
[۳]
 • کل۵٬۵۲۲ دونوم (۵٫۵۲۲ کیلومتر مربع یا ۲٫۱۳۲ مایل مربع)
جمعیت
 (۱۹۴۵)
 • کل۴۰[۴][۳]
علت تخلیهحمله نظامی نیروهای یه‌شو

این روستا در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل در ۱۳ تا ۱۴ ژوئیه ۱۹۴۸ و در چارچوب عملیات دانی از سکنه تخلیه شد. نیروهای تیپ ۱۰ هارئیل روستا را تصرف کردند و ساکنان باقی‌مانده اخراج شدند.

پیشینه

ویرایش

عقور در اسناد سده شانزدهم میلادی ذکر نشده و به احتمال زیاد نخستین بار در دوره‌ای پسین سکونت‌گاه شد.[۵]

در سال ۱۸۳۸ میلادی، در دوران عثمانی، «عکور» به‌عنوان روستایی مسلمان‌نشین در ناحیه العرقوب در جنوب‌غربی اورشلیم ثبت شد.[۶] در سال ۱۸۵۶ نام همین روستا در نقشه فلسطین اثر کیپرت درج شد.[۷]

در سال ۱۸۶۳، ویکتور گرن در بازدید از این روستا جمعیت آن را ۲۰۰ نفر یافت. او همچنین گزارش داد که چندین خانه دارای سنگ‌هایی از یک کلیسای قدیمی ویران‌شده بودند و ساکنان محل هنوز آن مکان را «کنیسه» (کلیسا) می‌نامیدند. چاهی نیز در روستا وجود داشت که با وجود ساخت نامرغوب برای نیازهای این سکونت‌گاه کوچک کافی بود.[۸]

فهرست روستاهای عثمانی در حدود سال ۱۸۷۰ نشان می‌دهد که عقور ۳۸ خانه و ۱۴۰ نفر جمعیت داشت؛ هرچند این شمار تنها مردان را دربرمی‌گرفت.[۹][۱۰]

در سال ۱۸۸۳، صندوق اکتشاف فلسطین در گزارش «بررسی فلسطین غربی» عقور را چنین توصیف کرد: «دهکده‌ای کوچک بر لبه تپه‌ماهور که زمین بسیار ناهمواری آن را فراگرفته است. چشمه‌ای خوب در شمال‌شرق، در فاصله نزدیک به یک مایل از روستا و بر همان تپه‌ماهور قرار دارد.»[۱۱]

در سال ۱۸۹۶ جمعیت عقور در حدود ۱۳۲ نفر برآورد شد.[۱۲]

دوران قیمومت بریتانیا

ویرایش

بر پایه سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین که مقامات قیمومت بریتانیا بر فلسطین انجام دادند، جمعیت عقور ۲۵ نفر و همگی مسلمان بودند.[۱۳] در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین، جمعیت عقور همراه با رأس ابو عمار و عین هوبین شمارش شد و مجموع آن‌ها ۴۸۸ مسلمان در ۱۰۶ خانه بود.[۱۴]

یک مردم‌شناس بریتانیایی در سال ۱۹۳۲ گزارش داد که گروهی از درختان سدر در شمال‌شرق روستا وجود داشت که ساکنان آن‌ها را نگهبانی‌شده به دست ارواح می‌پنداشتند.[۱۵]

بنا بر آمار سال ۱۹۴۵، جمعیت عقور ۴۰ نفر مسلمان بود[۱۶] و مساحت کل زمین‌های آن ۵٬۵۲۲ دونوم بود.[۱۷] از این مقدار ۱۷۴ دونم برای زمین آبی و باغ‌ها، ۶۵۳ دونم برای کشت غلات[۱۸] و ۵ دونم زمین ساخته‌شده بهره‌برداری می‌شد.[۱۹]

در عقور مقامی (زیارتگاه) به نام شیخ احمد سلیمان نیز وجود داشت.[۲۰]

جنگ ۱۹۴۸ و پس از آن

ویرایش

روستا در ۱۳ تا ۱۴ ژوئیه ۱۹۴۸ به دست یگان‌های تیپ ۱۰ هارئیل تخلیه شد.[۲] از ماه آوریل ۱۹۴۸ درگیری‌هایی پیرامون روستا جریان داشت و بسیاری از ساکنان گریخته بودند؛ افرادی که مانده بودند اخراج شدند.[۲۱][۲۲]

بر پایه منابع عربی، پس از تخلیه روستا جنگل انبوهی از درختان کاج و سرو بر ویرانه‌های آن کاشته شد و در میان درختان آثار سنگ‌چین‌ها و دیوارهای فروریخته هنوز دیده می‌شود. درختان انجیر، بادام و زیتون نیز همچنان در گوشه‌وکنار محوطه می‌رویند.[۲۳]

موقعیت جغرافیایی

ویرایش

روستای عقور بر دامنه‌های شرقی پایینی کوه شیخ احمد سلیمان (۶۲۸ متر) از کوه‌های اورشلیم بنا شده بود و ارتفاع آن نزدیک به ۴۷۵ متر از سطح دریا بود. زمین‌های آن به‌تدریج به‌سوی جنوب‌شرق و به‌شدت به‌سوی جنوب و غرب شیب داشت. روستا و زمین‌هایش مشرف بر وادی اسماعیل بودند که به‌سوی غرب با نام وادی الصرار جریان می‌یابد.[۲۴]

منابع

ویرایش
  1. ↑ Palmer, 1881, p. 283
  2. 1 2 Morris, 2004, p. xx, village #352. Also gives cause of depopulation
  3. 1 2 Government of Palestine, Department of Statistics. Village Statistics, April, 1945. Quoted in Hadawi, 1970, p. 56
  4. ↑ Department of Statistics, 1945, p. 24
  5. ↑ Grossman، D. (۱۹۸۶). Oscillations in the Rural Settlement of Samaria and Judaea in the Ottoman Period, in Shomron Studies. Hakibbutz Hameuchad Publishing House. ص. ۳۶۴.
  6. ↑ Robinson، E. (۱۸۴۱). Biblical Researches in Palestine, Mount Sinai and Arabia Petraea. ج. ۳. Crocker & Brewster. ص. ۱۲۶.
  7. ↑ «Map of Southern Palestine». Kiepert. ۱۸۵۶. دریافت‌شده در ۲۳ مارس ۲۰۲۶.
  8. ↑ Guérin، V. (۱۸۶۹). Description Géographique Historique et Archéologique de la Palestine. ج. ۱: Judee, pt٫ ۲. L'Imprimerie Nationale. ص. ۷.
  9. ↑ Socin, A. (۱۸۷۹). «Alphabetisches Verzeichniss von Ortschaften des Paschalik Jerusalem». Zeitschrift des Deutschen Palästina-Vereins. ۲: ۱۴۳.
  10. ↑ Hartmann, M. (۱۸۸۳). «Die Ortschaftenliste des Liwa Jerusalem». Zeitschrift des Deutschen Palästina-Vereins. ۶: ۱۴۵.
  11. ↑ Conder، C.R. (۱۸۸۳). The Survey of Western Palestine. ج. ۳. Committee of the Palestine Exploration Fund. ص. ۲۲.
  12. ↑ Schick, C. (۱۸۹۶). «Zur Einwohnerzahl des Bezirks Jerusalem». Zeitschrift des Deutschen Palästina-Vereins. ۱۹: ۱۲۳.
  13. ↑ Barron، J. B. (۱۹۲۳). Palestine: Report and General Abstracts of the Census of 1922. Government of Palestine. ص. ۱۵.
  14. ↑ Mills، E. (۱۹۳۲). Census of Palestine 1931. Population of Villages, Towns and Administrative Areas. Government of Palestine. ص. ۴۲.
  15. ↑ Crowfoot، M. Grace (۱۹۳۲). From Cedar to Hyssop. A study in the Folklore of Plants in Palestine. The Sheldon Press. ص. ۱۱۲.
  16. ↑ Village Statistics, April, 1945. Government of Palestine, Department of Statistics. ۱۹۴۵. ص. ۲۴.
  17. ↑ Hadawi، S. (۱۹۷۰). Village Statistics of 1945: A Classification of Land and Area ownership in Palestine. Palestine Liberation Organization Research Center. ص. ۵۶.
  18. ↑ «Village Statistics, Table II». Government of Palestine. ۱۹۴۵. دریافت‌شده در ۲۳ مارس ۲۰۲۶.
  19. ↑ «Village Statistics, Table III». Government of Palestine. ۱۹۴۵. دریافت‌شده در ۲۳ مارس ۲۰۲۶.
  20. ↑ Khalidi، W. (۱۹۹۲). All That Remains: The Palestinian Villages Occupied and Depopulated by Israel in 1948. Institute for Palestine Studies. ص. ۲۶۷. شابک ۰-۸۸۷۲۸-۲۲۴-۵.
  21. ↑ Morris، B. (۲۰۰۴). The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited. Cambridge University Press. ص. ۴۳۶. شابک ۹۷۸-۰-۵۲۱-۰۰۹۶۷-۶.
  22. ↑ Morris، B. (۲۰۰۴). The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited. Cambridge University Press. ص. ۴۴۷. شابک ۹۷۸-۰-۵۲۱-۰۰۹۶۷-۶.
  23. ↑ «نبذة تاریخیة عن عقور». Palestine Remembered. دریافت‌شده در ۲۳ مارس ۲۰۲۶.
  24. ↑ «عقور (قریة)». الموسوعة الفلسطینیة. دریافت‌شده در ۲۳ مارس ۲۰۲۶.

پیوند به بیرون

ویرایش
برگرفته از «https://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=عقور&oldid=43600972»