Varetz (frantsesez eta ofizialki: Varetz) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Corrèze departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. Azken erroldaren arabera 2.409 biztanle zituen 20,38 km²-ko azaleran.

Varetz
Varetz
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
DepartamenduaCorrèze
Izen ofizialaVaretz
Jatorrizko izenaVaretz
Posta kodea19240
Geografia
Koordenatuak45°11′38″N 1°27′02″E / 45.1939°N 1.4506°E / 45.1939; 1.4506
Mapa
Azalera20,38 km²
Altitudea109 m, 90 m, 262 m eta 147 m
MugakideakAllassac, Mansac, Saint-Pantaléon-de-Larche, Saint-Viance, Ussac eta Yssandon
Demografia
Biztanleria2.409 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 1.213 (%50) (%50) 1.214 alt_right
Dentsitatea118 bizt/km²
varetz.com

Geografia

aldatu

Udalerri mugakideak

aldatu

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Allassac, Mansac, Saint-Pantaléon-de-Larche, Saint-Viance, Ussac eta Yssandon.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
VaretzVaretz
Població amb 1595 habitants (2000)Saint-Viance (2,6 km)
Població amb 3566 habitants (2000)Ussac (4,5 km)
Població amb 1372 habitants (2000)Mansac (6,1 km)
Població amb 616 habitants (2000)Yssandon (6,4 km)
Població amb 2387 habitants (2000)Donzenac (6,7 km)
Població amb 3685 habitants (2000)Allassac (7,4 km)
Població amb 813 habitants (2000)Saint-Aulaire (7,5 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Hego-mendebaldeko arroko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Massif Centraleko mendebaldea eta ipar-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 900-1500 mm artekoa, gehiena udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,9 °C-koa da, 3,7 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 956 mm-koa da, urtarrilean 11,3 euri-egun eta uztailean 7,1 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Brive-la-Gaillarde udalerrian dago, 5,5 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,9 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 903,9 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42,1 °C-koa da, 2019ko uztailaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -16,4 °C-koa da, 2012ko otsailaren 6an lortua[oh 1][5].

Demografia

aldatu

Biztanleria

aldatu

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea9001200150018002100240027001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 1.214 gizon, 1.213 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.41
 
95+
 
0.41
1.24
 
90-94
 
1.98
2.39
 
85-89
 
1.24
2.88
 
80-84
 
2.47
4.45
 
75-79
 
6.51
5.27
 
70-74
 
4.45
7.00
 
65-69
 
6.51
9.06
 
60-64
 
7.75
8.98
 
55-59
 
12.70
8.32
 
50-54
 
5.77
5.93
 
45-49
 
5.52
5.19
 
40-44
 
3.87
5.93
 
35-39
 
7.09
5.02
 
30-34
 
5.44
4.53
 
25-29
 
4.20
5.11
 
20-24
 
2.56
5.11
 
15-19
 
2.56
4.86
 
10-14
 
7.09
4.37
 
5-9
 
6.18
3.95
 
0-4
 
5.69
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

aldatu

2023 erroldaren arabera, Varetz udalerrian 2.296 biztanle zeuden eta 1.042 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,20 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 36,3). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 29,5 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

2.296biztanle
1.042elkarbizitza-unitate
2,20lagun elkarbizitza-unitateko
735familia
Udalerria
% 25
% 36
% 8
% 29
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 735 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (388). Guraso bakarreko 86 familietatik 50etan ama zen guraso bakarra. 438 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 146k seme-alaba bakarra zuten etxean, 106k bi, eta 45k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 262 bikoteetatik 30tan (% 11,5) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

388
262
86
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean438
Seme-alaba bat146
Bi seme-alaba106
Hiru seme-alaba30
Lau edo gehiago15

15 urte edo gehiago zituzten 2.032 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 2,8 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 27,6. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 75,4). 80 urte edo gehiagoko 196 biztanleetatik 145 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 51 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 3
25-39% 9
40-54% 10
55-64% 17
65-79% 23
80 +% 28
Bikotean bizi da
15-24% 9
25-39% 75
40-54% 75
55-64% 75
65-79% 69
80 +% 44

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 46,9 ezkonduta zegoen, eta beste % 19,1 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 11,8 izatezko bikotean eta % 7,3 PACS bidez lotuta). % 19,6 ezkongabeak ziren, % 8,9 alargunak eta % 5,6 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 46,9
Ezkongabea% 19,6
Izatezko bikotean% 11,8
Alarguna% 8,9
PACS bidez lotuta% 7,3
Dibortziatuta% 5,6

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 33,3), enplegatuak (% 19,8), eskulangileak (% 17,4), erdi-mailako lanbideak (% 12,1). Talde nagusia (erretiratuak, % 33,3) Corrèze departamenduko batez bestekoaren (% 38,9) azpitik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,5).[9]

Udalerria
% 10
% 12
% 20
% 17
% 33
Corrèze
% 14
% 15
% 14
% 39
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

aldatu

2023 erroldaren arabera, udalerrian 1.147 etxebizitza zeuden. Horietatik 1.036 egoitza nagusi ziren, 23 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 88 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (1.108), eta apartamentuak gutxi ziren (30). Egoitza nagusietatik 855 beren jabearen bizilekuak ziren, 165 alokairuan zeuden, 19 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 16 doan lagata.[10]

1.147etxebizitza
1.036egoitza nagusi
1.108etxe
30apartamentu

Etxebizitza multzoa

1.036
Egoitza nagusia (1.036)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (23)Hutsik (88)

Etxe mota

1.108
Etxea (1.108)Apartamentua (30)

Jabetza egoera

855
165
Jabeak (855)Alokairuan (165)HLM (19)Doan lagata (16)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (308).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik103
1919-194549
1946-1970108
1971-1990308
1991-2005209
2006-2020241

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (578). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (407 etxebizitzatan). 911 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 418 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 573tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela3
2 gela13
3 gela122
4 gela320
5 gela edo gehiago578

Berogailu mota

207
139
407
252
Gas sarea (207)Fuel-olioa (139)Elektrizitatea (407)Gas botila (31)Bestelakoak (252)

Aparkalekua eta ibilgailuak

911aparkalekua
418ibilgailu 1
573ibilgailu 2+

Ekonomia

aldatu

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 1.387 biztanleetatik 1.061 aktibo ziren (% 76,5), horietako 984 lanean (% 70,9) eta 77 langabezian (aktiboen % 7,3).

1.38715-64 urteko biztanle
% 76,5aktibo
% 70,9lanean
% 7,3langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 38,3
25-54 urte% 91,0
55-64 urte% 64,5
Gizonak% 76,8
Emakumeak% 76,2

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 13,6
BEPC, brebeta% 20,0
CAP-BEP% 6,9
Batxilergoa% 6,1
Goi-mailako +2% 7,2
Goi-mailako +3/4% 4,7
Goi-mailako +5% 4,5

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 7,3). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

326 ez-aktibotik 103 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 31,6), 116 erretiraturik zeuden (% 35,6) eta 107 bestelako ez-aktibo ziren (% 32,8).

Ez-aktiboak

% 32
% 36
% 33
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 9
% 15
% 22
% 32
% 22
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 617 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 984 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

617enplegu udalerrian
% 77,0soldatapeko
% 23,0ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 26.090 eurokoa zen, eta biztanleen % 11 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

26.090 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.910 €
% 11,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 14,4

Ekonomia jarduerak

aldatu

2007an zeuden 116 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 3 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 8 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 25 eraikuntza enpresak ziren, 22 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 garraio enpresak ziren, 8 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 3 finantziazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 12 zerbitzu enpresak ziren, 15 administrazio publikoko enpresak ziren eta 9 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 37 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 5 igeltseroak, 5 margolariak, 1 zurgina, 5 iturginak, 3 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 3 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 3 jatetxeak, 1 higiezinen agentzia, 1 tintoreria eta 3 apaindegiak.[12]

2009an zeuden 7 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 okindegi zen, 1 kongelatu-denda zen, 2 liburu dendak, 1 altzari denda zen eta 1 lore-denda zen.[13]

2000. urtean Varetz udalerrian 47 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.040 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

aldatu

2009an botika 1 eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.

Oharrak

aldatu
  1. Estazioko erregistroak 1987ko irailaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

aldatu
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Brive - La Roche », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

aldatu