Wikipedia

Haltsu

Lapurdiko udalerria

Haltsu (Halsou ofizialki eta frantsesez) Lapurdiko erdialdeko eta barnealdeko udalerri bat da, Lapurdi Erdialdea eskualdekoa. 600 biztanle inguru ditu.

Haltsu
 Lapurdi, Euskal Herria
Haltsuko Herriko Etxea.


Armarria

Kokapena
Herrialdea Euskal Herria
Lurraldea Lapurdi
Administrazioa
Estatua Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Pirinio Atlantikoak
ElkargoaEuskal Hirigune Elkargoa
BarrutiaBaiona
KantonamenduaBaigura eta Mondarrain
Izen ofiziala  Halsou
AuzapezaVincent Carpentier (2008-2014)
Posta kodea64480
INSEE kodea64255
Herritarrahaltsuar
Geografia
Koordenatuak43°22′28″N 1°25′21″W / 43.3744°N 1.4225°W / 43.3744; -1.4225
Mapa
Azalera5,08 km²
Garaiera4-156 metro
Demografia
Biztanleria612 (2018:  −16)
alt_left 309 (%50,7) (%49,3) 301 alt_right
Dentsitatea115,94 biztanle/km²
Zahartzea[1]% 18,7
Ugalkortasuna[1]‰ 68,69
Ekonomia
Jarduera[1]% 74,86 (2011)
Desberdintasuna[1]% 1,99 (2011)
Langabezia[1]% 3,2 (2013)
Euskara
Euskaldunak% 15,31 (2010)
Erabilera% 1,37 (2011)

Geografia

aldatu

Ingurune naturala

aldatu

Errobi ibaia igarotzen da udalerritik.

Udalerri mugakideak

aldatu
Mapa
Haltsu eta ondoko udalerrien arteko muga administratiboak.

Etxeak eta auzoak

aldatu
  • Bazterretxea
  • Eliza
  • Chanoi
  • Elizaldea

2012an, Géoportail gunean ondoko lekuak aipatzen dira[2]:

  • Arttoenia
  • Baratzarteko Borda
  • Berreberria
  • Chanoaren Borda
  • Chanoenea
  • Xuhurraenea
  • Kukuteia
  • Elizaldea
  • Etxegoina
  • Habantza
  • Harbidea
  • Harrieten Borda
  • Iguzkibegia
  • Joanestoenea
  • Kurutxaldea
  • Lakoa
  • Larraldea
  • Nitxetoenea
  • Olhagaraia
  • Xerrenda
  • Zabala
  • Zabaloa

Historia

aldatu

Bertako kapera behin betiko eliza bihurtu zen 1510. urtean [3]

Ekonomia

aldatu

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 363 biztanleetatik 282 aktibo ziren (% 77,7), horietako 262 lanean (% 72,2) eta 20 langabezian (aktiboen % 7,1).

36315-64 urteko biztanle
% 77,7aktibo
% 72,2lanean
% 7,1langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 39,7
25-54 urte% 95,0
55-64 urte% 57,8
Gizonak% 80,1
Emakumeak% 75,5

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 12,5
BEPC, brebeta% 9,1
CAP-BEP% 5,1
Batxilergoa% 5,3
Goi-mailako +2% 12,1
Goi-mailako +3/4% 4,8
Goi-mailako +5% 5,1

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 7,1). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

81 ez-aktibotik 33 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 40,7), 30 erretiraturik zeuden (% 37,0) eta 18 bestelako ez-aktibo ziren (% 22,2).

Ez-aktiboak

% 41
% 37
% 22
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 1]

% 12
% 10
% 20
% 29
% 22
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 63 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerrian bertan bizi eta lan egiten zutenak 262 ziren, beraz udalerria langile-erakarlea da.[oh 2]

63enplegu udalerrian
% 57,1soldatapeko
% 42,9ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 29.030 eurokoa zen.

29.030 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 26.300 €

Udalerriaren ekonomiaren oinarria laborantza da. Ezpeletako piperra sor-markaren ekoizpen eremuaren barruan dago.

Demografia

aldatu

Lapurdiko udalerri txikienetakoa izan da beti Haltsu. 300 biztanle ingurutan izan zen populazioa XIX. eta XX. mendeetan. Hala ere, 1970eko hamarkadatik goranzko joera izan zuen, eta XXI. mendearen hasieran 500 baino gehiago ziren bertakoak.

BiztanleriaUrtea2003004005006007001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 301 gizon, 309 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
1.66
 
85-89
 
1.62
1.66
 
80-84
 
1.62
6.64
 
75-79
 
6.47
7.97
 
70-74
 
6.47
6.64
 
65-69
 
4.85
3.32
 
60-64
 
7.77
4.98
 
55-59
 
4.85
7.31
 
50-54
 
3.56
6.98
 
45-49
 
8.74
7.31
 
40-44
 
8.41
5.32
 
35-39
 
12.94
3.32
 
30-34
 
1.62
8.31
 
25-29
 
4.85
3.65
 
20-24
 
0.00
3.65
 
15-19
 
7.12
6.98
 
10-14
 
12.30
3.65
 
5-9
 
5.18
10.63
 
0-4
 
1.62
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[4].

Familiak eta etxeguneak

aldatu

2023 erroldaren arabera, Halsou udalerrian 589 biztanle zeuden eta 255 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,31 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena seme-alabekin bizi ziren bikoteak ziren (% 31,4). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 27,5 ziren, Frantzia metropolitarreko batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[5]

589biztanle
255elkarbizitza-unitate
2,31lagun elkarbizitza-unitateko
180familia
Udalerria
% 31
% 27
% 12
% 27
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 180 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (80). Guraso bakarreko 30 familietatik 20etan ama zen guraso bakarra. 90 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 35k seme-alaba bakarra zuten etxean, 45k bi, eta 10k hiru edo gehiago.[5]

70
80
30
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean90
Seme-alaba bat35
Bi seme-alaba45
Hiru seme-alaba10
Lau edo gehiago0

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 33,3), enplegatuak (% 15,7), eskulangileak (% 15,7), artisau, merkatari eta enpresa-buruak (% 11,8). Talde nagusia (erretiratuak, % 33,3) Pirinio Atlantikoak departamenduko batez bestekoaren (% 34,1) azpitik dago. 10 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 3,9).[5]

Udalerria
% 12
% 16
% 16
% 33
Pirinio Atlantikoak
% 11
% 16
% 15
% 12
% 34
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

aldatu

2023 erroldaren arabera, udalerrian 301 etxebizitza zeuden. Horietatik 251 egoitza nagusi ziren, 26 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 24 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (237), eta apartamentuak gutxi ziren (64). Egoitza nagusietatik 190 beren jabearen bizilekuak ziren, 53 alokairuan zeuden, 9 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 8 doan lagata.[6]

301etxebizitza
251egoitza nagusi
237etxe
64apartamentu

Etxebizitza multzoa

251
26
Egoitza nagusia (251)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (26)Hutsik (24)

Etxe mota

237
64
Etxea (237)Apartamentua (64)

Jabetza egoera

190
53
Jabeak (190)Alokairuan (53)HLM (9)Doan lagata (8)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (83).[6]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik28
1919-19457
1946-197027
1971-199083
1991-200546
2006-202053

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (146). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (118 etxebizitzatan). 221 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 105 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 141tan bi edo gehiago.[6]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela6
3 gela49
4 gela49
5 gela edo gehiago146

Berogailu mota

31
24
118
64
Gas sarea (31)Fuel-olioa (24)Elektrizitatea (118)Gas botila (14)Bestelakoak (64)

Aparkalekua eta ibilgailuak

221aparkalekua
105ibilgailu 1
141ibilgailu 2+

Politika

aldatu

Alkateak

aldatu
AlkateaAgintaldiaAlderdia
Guy Doussau1995-2001
Vincent Carpentier2001-2008
Vincent Carpentier2008-2014
Vincent Carpentier2014-2020

Kultura

aldatu
Haltsuko Therese Ibarra[7] (Ahotsak[8] proiekturako)

Euskara

aldatu

Haltsun[9] Uztaritze inguruko euskara[10] mintzatzen da, nafar-lapurteraren aldaera.

Haltsuar ospetsuak

aldatu

Galeria

aldatu

Oharrak

aldatu
  1. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  2. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.
  3. ↑ INSEEren "ménage" kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon ala ez. "Famille" kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.

Erreferentziak

aldatu
  1. 1 2 3 4 5 Euskal Herriari Begira. Udalbiltza.
  2. ↑ Géoportail
  3. ↑ Manex Goienetxe, Histoire générale du Pays basque 3. liburukia, 115. orrialdea, Elkarlanean 2001
  4. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  5. 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  6. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  7. ↑ «Ibarra, Therese - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2019-01-03).
  8. ↑ «Ahotsak.eus, Euskal Herriko hizkerak eta ahozko ondarea» ahotsak.eus (kontsulta data: 2019-01-03).
  9. ↑ «Haltsu - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-11-15).
  10. ↑ «Uztaritze ingurukoa - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-11-15).

Kanpo estekak

aldatu
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Haltsu&oldid=11192850"(e)tik eskuratuta