Gorroto
Gorrotoa edo herra gauza, pertsona edo talde suntsidura nahi deneko ezezko sentimendua da, maitasunaren aurkakoa. Gorrotoa beldurrean oinarrituta izan daiteke. Noizean behin, gorrotoa indarkeriaren atarikoa izan ohi da. Arrazismoa beste herri edo etnia gorrotoan datza; xenofobia, berriz, psikiatria arazoa da, jende arrotza edo kanpotarren beldurrean datzalako.
Gorrotoa eta herra: nola bereizten dira?
aldatuEuskaraz bi hitzek antzeko eremuan jokatzen dute, baina indarra, iraupena eta jatorria ez dira berdinak. Hona bereizketa nagusiak:
Indarra eta intentsitatea
aldatuGorrotoa
- Oso emozio indartsu eta sakona da.
- Sarri etsaitasuna, bortizkeria emozionala edo kalte nahia barne hartu dezake.
- Pertsonan edo talde batean fokalizatu ohi da.
Adibidea: “Gorroto dut nola tratatu nauten.”
Herra
- Indartsua izan daitekeen arren, intentsitate apalagoa edo lasaiagoa du askotan.
- Sarri ikara, desatxikimendu edo ezinikusia da, ez beti etsaitasun zuzena.
- Adibidea: “Herrak hartzen nau haren jarrerarekin.”
Iraunkortasuna
aldatuGorrotoa
Oso iraunkorra izan ohi da.
Denboran luze mantendu daiteke eta “metastatikoagoa” da: egoera desberdinetara heda daiteke.
Herra
Iraunkorra izan daiteke, baina maizago trantsitorioa edo egoera zehatz bati lotua.
Ez du zertan luzaroan iraun; askotan momentu pasako emozio garratz bat da.
Arrazoiak eta jatorria
aldatuGorrotoa
Sarri esperientzia traumatiko, injustizia edo gatazka sakon baten ondorio.
Identitatearekin edo mehatxuarekin lotu ohi da.
Indar handiko emozio konplexua.
Herra
Ohikoagoa da egunerokoan sortzea:
- pertsona baten jokabide gogaikarriak,
- desilusioak,
- antipatia pertsonalak.
Ez du zertan “sakona” edo existentziala izan.
