Suhl

Suhl estas eksterdistrikta urbo en la federacia lando Turingio de Germanio. Fine de decembro 2024 la komunumo havis 34 685 loĝantojn sur areo de 141,62 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 261 loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun distrikto Schmalkalden-Meiningen, distrikto Ilm kaj distrikto Hildburghausen. La kutima monto kun Odilio-kapelo kaj Bismarck-turo nomiĝas Domberg.

Suhl
Suhl (Germanio) DEC
eksterdistrikta urbo en Turingio • minejurbo • mezgrada regiona centro • feriurbo • urba komunumo de Germanio
Ĝemelurboj České Budějovice • Bègles • Kaluga • Lahti • Leszno • Smoljan • Würzburg • Smolyan vd
Administrado
Federacia lando	Turingio
Urborajtoj	Urbo (Stadt)
Telefona antaŭkodo	03681
Poŝtkodo	98501–98529
Aŭtomobila kodo	SHL
Oficiala Municipokodo	16054000
NUTS	DEG0S
Subdivido	5 urbopartoj
Politiko
Komunumestro	Jens Triebel
Adreso de la administrejo	Am Marktplatz 1 98527 Suhl
Demografio
Loĝantaro	34685 (stato 2024-12-31) [fonto: landa statistika oficejo]
Geografio
Geografia situo	50° 37′ N, 10° 42′ O (mapo)50.61055555555610.693055555556
Alto super la marnivelo	429 m
Areo	102,70 km²
Oficiala retejo	https://www.suhl.eu/
Administrado
Poŝtkodoj 98527 • 98529 • 98530 • 98711 vd
En TTT	Oficiala retejo [+]
Urbestro	André Knapp
Demografio
Loĝantaro	36 986  (2023) [+]
Loĝdenso	261 loĝ./km²
Geografio
Geografia situo	50° 37′ N, 10° 42′ O (mapo)50.61055555555610.693055555556 [+]
Alto	422 m [+]
Areo	141,62 km² (14 162 ha) [+]
Horzono	UTC+01:00 [+]
Suhl (Suhl) DEC Situa mapo de Suhl
Suhl (Centra Suhl) DEC Situa mapo de Centra Suhl
Alia projekto
Vikimedia Komunejo Suhl [+]

Industrio

La teknika kaj ekonomia centru de la sudturingia regiono estas konata precipe pro sia produktado de ĉas- kaj sportarmiloj, kio havas surloke malnovan tradicion.

Krome gravas la farado de elektronikaĵoj, maŝinoj kaj aŭtomobiloj.

Historio kaj kulturo

La en la mezo de la 13-a jc unuafoje en dokumento menciita komunumo ricevis en la 1527-a jaro la urbajn rajtojn. De 1952 ĝis 1990 Suhl gravis kiel GDR-distrikta ĉefurbo. En la urbocentro troviĝas pluraj restaŭradoj burĝardomoj datantaj de la 17-a ĝis la 19-a jarcento. La malfrugotika ĉefa preĝejo (15-a jc.) estis pligrandigita en la 18-a jarcento.

Dorlotas la orelojn de muzikemuloj la repertuaro de la fama Knaba ĥoro de Suhl kiu estiĝis en 1972. Ĝis decembro 2008 Suhl posedis orkestron. Multaj eventoj okazas en la CCS-komplekso.

Vidindaĵoj

• Veturila muzeo
• Muzeo pri armiloj
• zooparketo (pri kiu engaĝiĝis ekz. la fama loka furorkantistino Karin Roth)
• Preĝejo sankta Kiliano, romkatolika
• Kruckirko, protestantisma
• Maria Kirko, protestantisma ĉefa kirko

Servoj

• Kongresejo de Suhl
• Prizono de Goldlauter

Homoj rilataj al Suhl

• Andreas Reyher, pedagogo kaj presisto (el Heinrichs)
• Caspar Lehmann, orgenfaristo baroktempa
• Erich Wurzer, skulptisto
• Greta Taubert, ĵurnalistino kaj verkistino
• Herbert Roth, muzikisto
• Hubert Voigt, ĥorestro kaj dirigento
• Julius Kober, regionhistoriisto kaj verkisto
• Karl Müller, poeto de la Rennsteig-kanto
• Rudi Gering, skisaltisto (el la kvartalo Gehlberg)
• Waltraut Schulz, kantistino

Lokaj esperantistoj

• Hans-Joachim Hußner (1921-1985)

Trafiko

Suhl per individua motora trafiko konektiĝas al la aŭtovojoj plus kaj al la federacia vojo (la federacia vojo distancas 12 kilometrojn okcidente de la urborando de Suhl en Rohr en Turingio). Kompreneble Suhl ankaŭ havas fervojan stacidomon.

Partneraj urboj

• České Budějovice (Ĉeĥio) ekde 1979
• Bègles (Francio) ekde 1962
• Kaluga (Rusio) ekde 1969
• Lahti (Finnlando) ekde 1988
• Leszno (Pollando) ekde 1984
• Smoljan (Bulgario) ekde 1998
• [[[Dosiero:Flag of Germany.svg|border|20px|Germanio|ligilo=Germanio]] Würzburg (Germanio) ekde 1988 (tiam la du urboj ankoraŭ situis en du ŝtatoj)

Eksteraj ligiloj

• Oficiala retejo (germane)