Pierre Nora
Pierre NORA franca prononco [pjɛʁ ʃaʁl nɔʁa] (n. la 17-an de novembro 1931 en Parizo ; m. la 2-an de junio 2025 samloke) estis franca historiisto konata pro sia laboro pri franca identeco kaj siaj kontribuoj al la sociaj sciencoj. Lia nomo ofte asociiĝas kun la fako de la historio de pensmanieroj. [1]
Li estas konsiderata triageneracia membro de la skolo de Analoj kaj identiĝas kun la koncepto de "Nova Historio" (france Nouvelle histoire). Kiel esploristo pri historia memoro, li daŭrigis la esploradon de Maurice Halbwachs.
De 1977 ĝis la fino de sia universitata kariero, li estis studestro ĉe la elita pariza lernejo pri sociaj sciencoj, la École des Hautes Études en Sciences Sociales (EHESS).
Interalie, li ankaŭ partoprenis en la pensfabriko Fondation Saint-Simon, kune kun François Furet kaj Pierre Rosanvallon. De 2007 ĝis sia morto, li funkciis kiel prezidanto de la organizaĵo "Liberté pour l'histoire" ("Libereco por Historio").
Fakeco
redaktiPierre Nora konstante kritike okupiĝis pri franca historio kaj la kolektiva identeco de la francoj. Lia koncepto de la lieu de mémoire, aŭ loko de memoro, akiris signifon. Li asociis ĝin kun la nocio, ke la kolektiva memoro de socia grupo (por Nora, kutime la franca nacio) kristaliĝas en certaj lokoj. La termino "loko" ne estas komprenenda geografie; ĉiukaze, tia loko posedas specialan simbolan potencon, kiu servas identec-forman funkcion por la respektiva grupo.
Nora estis sukcesa kaj poste influa en la eldonindustrio, laborinte por la fama eldonejo Éditions Gallimard ekde 1965. En 1980, li fondis la revuon Le débat ĉe Gallimard kune kun la filozofo Marcel Gauchet, kiu rapide fariĝis unu el la plej gravaj intelektaj revuoj en Francio, sukcedante Les Temps Modernes. En 2001, li estis elektita membro de la Franca Akademio, en kiun li estis formale enkondukita la 6-an de junio 2002. Li amikiĝis kun la historiisto Pierre Vidal-Naquet.
Dum jaroj, Nora estis unu el la plej influaj historiistoj de Francio, ne tiom per siaj propraj verkoj kiom per sia redaktorado. Li respondecis pri la eldonoj de pluraj verkoj nun konsiderataj pioniraj, kiel ekzemple tiuj de Raymond Aron, Michel Foucault kaj Jacques Le Goff.
Li estas konata kiel la iniciatinto kaj direktoro de la grandskala esplorprojekto "Lokoj de Memoro" ( Les Lieux de mémoire ), kiu estis efektivigita de 1984 ĝis 1992. La ŝlosila ideo de la projekto estis la ligo inter memoro kaj nacia identeco; la rezulto estis monumenta publikaĵo en sep volumoj, en kies verkado partoprenis 130 sciencistoj.
Esplorado pri naciismo
redaktiLa plej grava verko de Nora estas la sepvoluma verko Les lieux de mémoire (1984-92), kiu fariĝis grava por esplorado kaj debato pri naciismo. La deirpunkto estas distingo inter memoro (rememoro, memoro) kaj historio. La distingo havas siajn radikojn en Nietzsche, kiu distingis inter seka kaj viveca, historio kaj ago-orientita vivo, sed ĉefe ĝi baziĝas sur la ideo de la sociologo Maurice Halbwachs el la 1920-aj jaroj pri kolektiva memoro, esprimo kiun li siavice prenis de sia instruisto Émile Durkheim. [ citaĵo bezonata ] Kontraŭ la fono de filozofiaj kaj psikologiaj ideoj pri memoro ĉe Sigmund Freud kaj Henri Bergson, la nocio de Halbwachs pri memoro aplikiĝis al homaj komunumoj. La komunumo, li sugestis, ne povas pensi sen memoro, kaj ĉiu komunumo havas memoron apartan de aliaj komunumoj. La nacio estas tia komunumo de memoro.
Nora evoluigis ĉi tiujn ideojn per serio de kontrastoj inter memoro kaj historio. Kvankam historio havas universalajn ambiciojn, li rimarkas konsente kun Halbwachs, ke memoro ĉiam estas ligita al individuo aŭ al grupo aŭ kolektivo. [ citaĵo bezonata ] Historio klopodas labori konscie, kutime per sciencaj metodoj kaj kun la helpo de sisteme ordigitaj institucioj - arkivoj, bibliotekoj, universitatoj - kiuj kolektas kaj organizas la historiajn restaĵojn en kritikan historion, submetitan al konstanta analizo kaj reekzameno. Memoro, aliflanke, estas spontanea, subjektiva, vivanta kaj principe kaprica rilate al analizo kaj kritiko.
Historio estas abstrakta, ĝi rezonas ĉirkaŭ eventoj kaj kondiĉoj, kaj ne bezonas lokon por sia ankriĝo. Historio estas profesia kaj ekskluziva. Memoro, aliflanke, emas esti ligita al la konkreto. Grupoj, kolektivoj, sed ankaŭ individuoj, uzas lokojn en ia memorpraktiko. Memoro estas do amatoreca, populara. Memoro funkcias rilate al objektoj kaj agoj, homoj aranĝas memorfestojn kaj ceremoniojn, homoj vizitas monumentojn, tombejojn, muzeojn kaj batalkampojn por festi kaj kultivi la komunumon, kiun oni havas, kaj kiun memoro antaŭenigas - kaj kiu antaŭenigas memoron. Kiel Nora skribas en aforisme konciza formulo: "Memoro alkroĉiĝas al lokoj, historio alkroĉiĝas al eventoj." [ referenco bezonata ] Sed unue, ĉi tiuj lokoj devas esti kreitaj, kion la naciisma produktado de memoro faris dum la plejparto de la 19-a kaj 20-a jarcentoj, delonge kun historiistoj ĉe la avangardo.
Nora atentigas, ke refleksa turniĝo okazis en historia esplorado. Historiistoj verŝajne fariĝis pli kaj pli konsciaj pri la rolo de historiskribo kiel kreinto de memoro, kio signifas, ke oni nun povas malkaŝe konsideri la verkojn de pli maljunaj historiistoj kiel memorlokojn anstataŭ kiel "historion". Tio validas por naciaj historiistoj kiel Jules Michelet en la 19-a jarcento, sed ĝi ankaŭ validas por literaturaj verkoj kaj infanlibroj. Ĉi tiuj libroj ankaŭ funkcias kiel memorlokoj kaj kiel naciaj lernadoprocezoj.
Esplorado pri nacioj kaj memoroj kreskis grandege, ofte rilate al la verko de Nora. [ bezonas referencon ] La klarigo kuŝas en la koncepto de "memorloko", kiu transpontas la interspacon inter la abstrakta kaj la konkreta, inter la kultur-historia kaj folklora analizo de naciaj esprimoj unuflanke kaj la politika kaj sociologia analizo de la apero de komunumoj aliflanke. [ bezonas referencon ] Memoro unuigas individuojn kun kaj la kolektivo kaj la teritorio.
Eldonado de la Kolektoj de Éditions Gallimard
redaktiKadre de lia laboro por Éditions Gallimard li disvolvis ĝian sociosciencan sektoron kun gravaj kolektoj kiel la Bibliothèque des sciences humaines en 1966; la kolekto Témoins en 1967; kaj la Bibliothèque des histoires en 1970.
En la kolektoj, kiujn li direktis, li publikigis gravajn verkojn, kiuj hodiaŭ ankoraŭ konsistigas referencojn en multaj esplorkampoj:
- En la Bibliothèque des sciences humaines, li publikigis:
- Raymond Aron, Les Étapes de lapensae sociologique, 1967;
- Georges Dumézil, Mythe et épopée, 1968–1973;
- Marcel Gauchet, Le Désenchantement du monde, 1985;
- Claude Lefort, Les Formes de l'histoire, 1978;
- Henri Mendras, La Seconde Révolution française, 1988;
- Michel Foucault, Les Mots et les Choses, 1966; L'Archéologie du savoir, 1969.
- En la Bibliothèque des histoires :
- François Furet, Penser la Révolution française, 1978;
- Emmanuel Le Roy Ladurie, Montaillou, 1975, la furorlibro de la kolekto, kun 145 000 ekzempleroj;
- Michel de Certeau, L'Écriture de l'histoire, 1975;
- Georges Duby, Le Temps des cathédrales, 1976;
- Jacques Le Goff, Saint Louis, 1997;
- Jean-Pierre Vernant, L'Individu, la mort, l'amour, 1989;
- Maurice Agulhon, Histoire vagabonde, 1988–1996;
- Michel Foucault, Histoire de la folie à l'âge classique, 1972; Surveiller et punir, 1975; Histoire de la sexualité, 1976–1984;
- Li ankaŭ helpis prezenti aŭtorojn kiel ekzemple:
- Ernst Kantorowicz, kun Les Deux Corps du roi, 1959, publikigita 1989;
- Thomas Nipperdey, kun Réflexions sur l'histoire allemande, 1983–1992, en 1992;
- Karl Polányi, kun La Grande Transformation, 1944, en 1983.
Verkaro
redakti- 1961: Les Français d'Algérie, prefaced by Charles-André Julien (Julliard)
- 1962: "Ernest Lavisse: son rôle dans la formation du sentiment national" Revue historique issue 463
- 1970–1979: Vincent Auriol. Journal du Septennat 1947–1954 (Armand Colin)
- 1973: Faire de l'histoire (Gallimard)
- 1987: Essais d'ego-histoire (Gallimard)
- 1984–1992: Les Lieux de mémoire (Gallimard), mallongigita anglalingva traduko, Realms of Memory, Columbia University Press, 1996–1998
- 1999: Rethinking France: Les Lieux de mémoire, Volume 1: The State (University of Chicago Press)
- 2006: Rethinking France: Les Lieux de mémoire, Volume 2: Space (University of Chicago Press)
- 2009: Rethinking France: Les Lieux de mémoire, Volume 3: Legacies (University of Chicago Press)
- 2010: Rethinking France: Les Lieux de mémoire, Volume 4: Histories and Memories (University of Chicago Press)
Referencoj
redaktiLiteraturo
redakti- François Dosse: Pierre Nora homo historicus , Parizo: Perrin, 2011, ISBN 2-262-03379-X .
Eksteraj ligiloj
redakti- Pierre Nora ĉe Interreta filma datumbazo (angle)
- (france) L'Académie française
- (france) Biographical note of the l'Académie française
- (france) Catalogue of the Collection Archives of Gallimard JulliardArkivigite je 2013-04-19 per la retarkivo Wayback Machine (fondita fare de Pierre Nora en 1964)