Marvin Mandel

usona politikisto; 56-a Guberniestro de Marilando

Marvin MANDEL (naskiĝis la 19-an de aprilo 1920 en Baltimoro, Marilando; mortis la 30-an de aŭgusto 2015 en la Kantono Sankta Maria, Marilando) estis usona politikisto (Demokrata Partio). Li estis guberniestro de la subŝtato Marilando de 1969 ĝis 1977, kaj ankaŭ la unua, kaj ĝis nun, sola judo en tiu posteno.[1][2][3]

Marvin Mandel
Persona informo
Naskiĝo 19-an de aprilo 1920 (1920-04-19)
en Baltimore
Morto 30-an de aŭgusto 2015 (2015-08-30) (95-jaraĝa)
en kantono Sankta Maria
Tombo Davidsonville (en) Traduki Redakti la valoron en Wikidata vd
Lingvoj angla vd
Ŝtataneco Usono Redakti la valoron en Wikidata vd
Alma mater Universitato de Marilando
University of Maryland Francis King Carey School of Law (en) Traduki - Bakalaŭro de Juro (1942)
Johns Hopkins Universitato
Baltimore City College (en) Traduki (1937) Redakti la valoron en Wikidata vd
Partio Demokrata Partio Redakti la valoron en Wikidata vd
Familio
Edz(in)o Jeanne Dorsey Mandel (mul) Traduki (19742001)
Barbara "Bootsie" Oberfeld Mandel (mul) Traduki (19411974) Redakti la valoron en Wikidata vd
Profesio
Okupo soldato (19421944) advokato politikisto Redakti la valoron en Wikidata vd
vd Fonto: Vikidatumoj
vdr

De la 4-a de junio 1977 ĝis la 15-a de januaro 1979, la vicguberniestro Blair Lee la 3-a funkciis kiel portempa guberniestro. La kialo estis la fraŭdoproceso kontraŭ Mandel. Inter 1952 ĝis 1969, Mandel servis kiel membro de la Marilanda Domo de Reprezentantoj. Ekde 1963, li estis Parolanto de la Domo. Post la elekto de la Respublikana Spiro Agnew kiel Vicprezidanto de Usono, Agnew demisiis de sia posteno kiel Guberniestro de Marilando la 7-an de januaro 1969. Mandel tiam estis elektita de la Ĝenerala Asembleo de Marilando por sukcedi Agnew por la resto de la oficperiodo, ĝis januaro 1971. En 1971, la ofico de Vicguberniestro, kiu antaŭe ne ekzistis, estis reenpostenigita.[4]

Mandel estis kondamnita pro federacia poŝtfraŭdo kaj ĉantaĝo.[5][6] Rezulte li servis 19 monatojn en malliberejo antaŭ ol prezidanto Ronald Reagan ŝanĝis la reston de lia puno al provtempo. Poste la kondamno poste estis renversita.[7]

Guberniestreco

redakti

La administrado de Mandel estis rimarkinda pro multaj kialoj. Dum li estis guberniestro, li reorganizis la ekzekutivon de la subŝtata registaro de Marilando, kombinante la lastatempan kreskon  de komisionoj, estraroj, oficejoj kaj agentejoj en la 20-a jarcento en dek du departementojn estritajn de superrigardantaj sekretarioj kun pluraj administraj niveloj ene de ĉiu ekzekutivo. Ĉiu sekretario kaj iliaj asistantoj kaj vicprezidantoj raportis rekte al la guberniestro kaj la stabestro, spegulante la nunan usonan federacian prezidantecan sistemon kaj prezidentan kabinetan sistemon.[8]

Krome, la sistemo de publika transporto de Marilando estis establita kaj antaŭenigita sub Mandel, realigante planojn iniciatitajn en 1969 por la establado de du urbaj metroretoj. La unua fervoja reto estis por la metropola areo de Baltimoro (la urbo Baltimoro kaj ĝiaj du apudaj antaŭurbaj kantonoj Baltimore kaj Anne Arundel), kaj la dua estis por la naciaĉefurba areo de Vaŝingtono (konsistanta el pluraj kantonoj en norda Virginio, kaj la antaŭurbaj kantonoj Montgomery kaj Prince George en Marilando).

Subŝtata programo por konstrui publikajn lernejojn estis efektivigita por la urbo Baltimoro kaj ĉiuj 23 kantonoj de Marilando, kaj la subŝtato plene financis kaj ekipis la lernejojn dum la guberniestreco de Mandel. Rezulte, lernantoj de infanĝardeno aŭ unua klaso ĝis mezlernejo ricevus adekvatan publikan edukon en konstruaĵoj, kun taŭgaj provizoj kaj kun taŭgaj instruistoj.

La reorganizado kaj restrukturado de la aldona administra departemento simpligis la subŝtatan registaron. Kvankam malakceptita de ŝtataj balotantoj en referendumo en 1968 (pro pluraj grandaj, polemikaj proponoj), multaj el la aliaj, ĝenerale pli akcepteblaj provizaĵoj kaj reorganizadoj de la propono estis pasigitaj preter la parlamento fare de la nova Mandel-registaro kaj realigitaj en leĝon kaj politikon. Balotantoj subtenis ĉi tiujn ŝanĝojn en pluraj specialaj elektoj/referendumoj kaj per ediktoj eldonitaj de la Mandel kaj pli postaj Hughes kaj Schaefer-registaroj. Tio inkluzivis la reorganizitan kvar-nivelan ŝtatan kortuman sistemon.

Aliaj similaj administraj organizaĵoj kaj efikecoj speguliĝis en la aliaj departementoj, dum ili kreiĝis kaj formiĝis per la "administracioj", "aŭtoritatoj" kaj "oficejoj" aranĝitaj sub la ŝtataj sekretarioj en la nova kabineto de la guberniestro, inkluzive de senprecedencaj pli novaj departementoj kiel medio, ĝeneralaj servoj, publika sekureco kaj prizonaj servoj, kaj naturaj rimedoj.

La ideo de Mandel por kreskigi la komercon de Marilando kaj krei pli da laborpostenoj estis allogi ekzistantajn eksterlandajn kompaniojn al la subŝtato. En 1972, Mandel elektis Philip Kapneck, lokan komerciston, por lanĉi la klopodojn de Marilanda Internacia Komerco per malfermo de oficejo en Bruselo, Belgio.  En 1974, Mandel nomumis Kapneck kiel la Komercan Ambasadoron de Marilando. La iniciato de Mandel estis tiel sukcesa, ke dum la sekvaj 40 jaroj, lia Komerca Ambasadoro altiris centojn da entreprenoj, kreante pli ol 100 000 laborpostenojn.

Referencoj

redakti
  1. Barnes, Bart, "Marvin Mandel dies; ex-Md. governor's scandals overshadowed state's progress", 2015-08-30.
  2. Pearson, Richard, "Blair Lee III, Former Acting Governor Of Maryland and Noted Politician, Dies", 1985-10-27.
  3. Marvin Mandel. National Governors Association. Arkivita el la originalo je 19 January 2012. Alirita 7 December 2014 .
  4. Lieutenant Governor origin & Functions. Maryland State Archives. Alirita 7 December 2014 .
  5. Marvin Mandel (1920–2015) Biographical Series; Governor of Maryland, 1969–1979 (Democrat). Maryland State Government (2 September 2015). Alirita 11 September 2018 .
  6. White, Frank F. Jr.. (1970) The Governors of Maryland 1777–1970. Annapolis: The Hall of Records Commission, p. 311–315. ISBN 978-0942370010.
  7. Paul C. Leibe. "30 years ago, turmoil surrounded Gov. Mandel", Southern Maryland Newspapers, September 28, 2007. Arkivigite je 2015-05-01 per la retarkivo Wayback Machine
  8. Witte, Brian, "From creativity to a corruption conviction, ex-Gov. Mandel was a political force in Maryland", 31 August 2015.

Eksteraj ligiloj

redakti