Kampanilo de Giotto
La Kampanilo de Giotto (itale Campanile di Giotto) estas memstara kampanilo (sonorilturo) kiu estas parto de la komplekso de konstruaĵoj kiuj konsistigas la Katedralon de Florenco sur la Piazza del Duomo en Florenco, Italio.
| Kampanilo de Giotto | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Campanile di Giotto | ||||||||||
 | ||||||||||
| sonorilturo turo 
| ||||||||||
| Bazaj datoj | ||||||||||
| Konstrustilo | gotika arkitekturo vd | |||||||||
| Arkitekto | Arnolfo di Cambio • Giotto vd | |||||||||
| Estiĝo | 1298 | |||||||||
| Lando | Italio vd
| |||||||||
| Situo | Florenco | |||||||||
| Adreso | Piazza del Duomo | |||||||||
| Poŝtkodo | 50100 | |||||||||
| Situo | ||||||||||
| Geografia situo | 43° 46′ 23″ N, 11° 15′ 21″ O (mapo)43.773074691311.255792924438Koordinatoj: 43° 46′ 23″ N, 11° 15′ 21″ O (mapo) [+] | |||||||||
| ||||||||||
 Kampanilo de Giotto | ||||||||||
| Parto de | Katedralo Santa Maria del Fiore, Historia urboparto de Florenco kaj Piazza del Duomo (en)  vd
| |||||||||
| ||||||||||
| Retejo | https://duomo.firenze.it/it/scopri/campanile-di-giotto | |||||||||
Starante apud la Baziliko de Santa Maria del Fiore kaj la Baptistejo de Sankta Johano, la turo estas unu el la eminentaĵoj de florentina gotika arkitekturo pro sia dezajno de Giotto, siaj riĉaj skulptaj ornamadoj kaj siaj multkoloraj marmoraj inkrustiĝoj.
La svelta strukturo estas kvadrata laŭ plano kun 14,45 metroj flankoj. Ĝi estas 84.7 metroj alta kaj havas plurlaterajn murapogilojn ĉe ĉiu angulo.[1] La turo estas dividita horizontale en kvin ŝtupojn.
Ĝi estas kovrita per kolora marmoro kaj antaŭe estis ornamita per kaheloj kaj reliefoj, kiuj estis forigitaj kaj kies kopioj nun estas montrataj en la Museo dell'Opera del Duomo. Ĝis la supro de la turo, de kie oni povas vidi panoramian vidon de Florenco, oni povas grimpi 414 ŝtupojn.
Konstruhistorio
redakti
La konstruaĵon desegnis Giotto, surbaze de pli frua plano el 1298 de la arkitekto de la Duomo, Arnolfo di Cambio, kiu mortis en 1302. La nekutima loko de la turo, ekster la preĝejo, estis verŝajne elektita por ebligi la konstruadon de granda kupolo super la tuta areo de la baziliko. La bazŝtono por la turo estis metita la 19-an de julio 1334.[2] Giotto difinis la kolorojn de la turo: blanka marmoro el Carrara, verda marmoro el Prato kaj ruĝa marmoro el Sieno, la geometrian ornamadon laŭlonge de la turo kaj la ideon ĉirkaŭi la baznivelon de la turo per seslateraj kaj rombaj reliefoj. Lia projektado harmoniis kun la polikromio de la katedralo, kiel aplikita de Arnolfo di Cambio, donante al la turo vidon kvazaŭ ĝi estus pentrita. En sia projektado, li ankaŭ aplikis klaraoskuron kaj ian formon de perspektivo anstataŭ strikta lineara desegnaĵo de la kampanilo. Kaj anstataŭ filigrana skeleto de gotika konstruaĵo, li aplikis surfacon el kolora marmoro laŭ geometriaj padronoj. Li vivis nur por vidi la kompletigon de la unua etaĝo antaŭ ol li mortis en 1337.
En 1343, Andrea Pisano sukcedis Giotto-n kiel arkitekto kaj konstruestro kaj daŭrigis la konstruadon de la turo laŭ la spirito de sia antaŭulo. Li konstruis tri etaĝojn (senfenestra etaĝo kaj du fenestroj), antaŭ ol la laboro denove haltiĝis en 1348 pro la morto de Pisano pro la Nigra morto. En ĉi tiu sekcio, niĉoj estis starigitaj por statuoj ĉe la anguloj de la etaĝoj, sed nur en la niĉoj sur la plej malalta etaĝo el la etaĝoj, kiujn li konstruis, estis metitaj statuoj. Pisano ankaŭ ornamis la unuan etaĝon per seslateraj reliefoj prezentantaj la vojaĝon de la homo tra la mondo, precipe reliefoj prezentantaj diversajn metiojn. En 1348, Pisano plilarĝigis la enirejon, movante du reliefojn de la orienta flanko al la norda flanko de la turo, kiu estis malplena de reliefoj. La muroj en la parto, kiun li konstruis, estas pli maldikaj ol tiuj sur la fundamento.
En 1359, Francesco Talenti finis la konstruadon de la lastaj tri etaĝoj de la turo (kun grandaj fenestroj laŭlonge de ilia tuta alto), sed li ne konstruis la piramidforman tegmenton desegnitan de Giotto kaj kontentiĝis pri plata tegmento.
Reliefoj sur la baznivelo
redakti
La soklo de la turo estis ornamita per du vicoj da reliefoj sur ĉiu flanko, vico da seslateraj reliefoj, el kiuj la plej multaj estis faritaj de Pisano kaj poste kompletigitaj de Luca della Robbia (1400–1481) en 1437–1439, super tio vico da romboformaj reliefoj. Ĉiu flanko de la turo havas malsaman temon, rilatan al la vojo de homo en la mondo.
La ideo ĉirkaŭi la sokloplankon per ĉi tiuj reliefoj estis de Giotto sed estis plejparte efektivigita de Pisano kaj liaj samtempuloj.
Post la inundado de la rivero Arno en 1966, oni decidis forigi la originalajn reliefojn de la turo (kelkaj el kiuj estis difektitaj de la inundo) kaj anstataŭigi ilin per kopioj. La originalaj reliefoj estas nuntempe ekspoziciataj en la Museo dell'Opera del Duomo.
Okcidente
redaktiLa vico de sep seslateraj reliefoj sur ĉi tiu fasado prezentas la inventojn de la homo en la generacioj de la kreado de Adamo kaj Eva ĝis Noaĥo. La kreiva laboro, al kiu la homo estis devigita rezulte de sia elpelo el la Edena ĝardeno, estas prezentita en ĉi tiuj reliefoj ne kiel puno, sed kiel beno. La reliefoj estis plejparte faritaj de Pisano.
Super la vico de seslateroj estas vico de romboj, faritaj de membroj de la metiejo de Pisano, inkluzive de lia filo, Nino. La romboj reprezentas la planedojn: la Lunon, Merkuron, la Sunon, Venuson, Marson, Saturnon kaj Jupiteron.
-
La kreado de la unua homo
-
La Kreado de Eva
-
"Per la ŝvito de via frunto vi manĝos panon"
-
Jabal, la patro de ĉiu kiu loĝas en tendo kaj bredas brutaron.
-
Jubal, la patro de ĉiuj, prenas la violonon kaj orgenon
-
Tubal-Kain, la patro de la forĝista metio
-
La rombo de la planedo Venuso
,_1334-1336.JPG){kind=link}
Sude
redaktiLa vico de sep seslateraj reliefoj sur ĉi tiu fasado estis kreita tute de Andrea Pisano kaj prezentas la artojn, sen rekta referenco al specifaj historiaj aŭ mitologiaj figuroj. La sola escepto estas la reliefo prezentanta Dedalon, genian inventinton kaj arkitekton en la Helena mitologio.
Super la vico de seslateroj estas vico de romboj, faritaj de membroj de la metiejo de Pisano. La romboj reprezentas la virtojn: prudenton, justecon, moderecon kaj forton, kaj la teologiajn virtojn: fidon, esperon kaj karitaton.
-
La bona mezuro de justeco
,_1334-1336.JPG){kind=link}
,_1334-1336.JPG){kind=link}
,_1337-1341.JPG){kind=link}
Oriente
redaktiAnkaŭ tiu fasado havis sep seslaterajn reliefojn, sed en 1348 du el ili estis movitaj al la norda fasado, pro la pligrandigo de la enirejo. La temoj daŭrigas la temon de la artoj kaj ilian ligon al historiaj kaj mitologiaj figuroj. La seslateraj reliefoj sur tiu fasado estas ankaŭ verko de Pisano.
Super ili estas la sep romboj preparitaj de la metiejo de Pisano, prezentantaj la sep liberalajn artojn, la Trivion : Gramatikon, Retorikon kaj Logikon, kaj la Kvadrivion : Aritmetikon, Geometrion, Astronomion kaj Muzikon.
-
Logiko aŭ dialektiko
,_nino_pisano,_1334-1336.JPG){kind=link}
Norde
redaktiTiu ĉi flanko, kiu frontas la Duomon, estis origine malplena de reliefoj. En 1348 la reliefoj de la artoj de Pentrarto (Apelles) kaj Skulptarto (Fidio) estis translokigitaj al tiu ĉi flanko de la orienta flanko. En 1437 kvin pliaj reliefoj estis menditaj por kompletigi la serion de Luca della Robbia. La arton de gramatiko reprezentis la figuro de la 4-jarcenta romia gramatikisto Elio Donato, filozofion de Aristotelo kaj Platono, muzikon de Orfeo, geometrion de Eŭklido kaj aritmetikon de Pitagoro.
La vico de romboj reprezentas la sep sakramentojn de kristanismo: bapton, konfeson, geedziĝon, meson, konfirmacion, ordiniĝon kaj sakramenton.
-
Geometrio kaj aritmetiko
La niĉaj statuoj sur la dua etaĝo de la turo
redaktiSur la dua etaĝo de la turo, super la fundamenta planko, statuoj estis metitaj en niĉojn sur la kvar flankoj de la turo je diversaj tempoj, po kvar statuoj sur ĉiu flanko. Hodiaŭ, kopioj de la originalaj statuoj estas metitaj en ilian lokon, dum la originalaj statuoj estas lokitaj en la Duomo-Muzeo.
Sur la norda flanko
redaktiSur la norda flanko de la planko, kvar gotikaj statuoj de Nicola Pisano estis starigitaj inter 1320 kaj 1343, reprezentante la figurojn de la saĝuloj: la Tiburtina Sibilo (Sibilla Tiburtina en la itala), Reĝo Davido, Reĝo Salomono, kaj la Etiopia Sibilo (Sibilla Etritrea). La statuoj estas senspinaj ĉar ili estis origine desegnitaj por esti metitaj en niĉojn.
-
La Tiburtina Sibilo
-
La Abisinia Sibilo
,_andrea_e_nino_pisano,_sibilla_tiburtina,_1337-1341.JPG){kind=link}
,_andrea_e_nino_pisano,_re_davide,_1337-1341.JPG){kind=link}
,_andrea_pisano,_re_salomone,_1337-1341.JPG){kind=link}
,_andrea_e_nino_pisano,_sibilla_eritrea,_1337-1341.JPG){kind=link}
Sur la suda flanko
redaktiLa statuoj sur la suda flanko estis starigitaj inter 1341 kaj 1334. La statuoj prezentas figurojn de profetoj, el kiuj nur tiu de Moseo estas identigita. Moseo kaj alia profeto estas verŝajne verko de Maso di Banco, alia profeto estas de artisto el la metiejo de Pisano, kaj la lasta profeto estas de nekonata artisto.
-
Moseo la Profeto (Mose de Banco)
-
Profeto (el la metiejo de Pisano)
-
Profeto (de Banco)
-
Profeto (nekonata artisto)
,_maso_di_banco_(attrib.),_profeta,_1337-1341.JPG){kind=link}
,_nino_pisano,_profeta,_1337-1341.jpg){kind=link}
,_maso_di_banco_(attrib.),_profeta_1337-1341.JPG){kind=link}
,_maestro_dell%27armatura,_profeta_1337-1341.JPG){kind=link}
Sur la orienta flanko
redaktiLa skulptaĵoj sur ĉi tiu flanko estis starigitaj inter 1408 kaj 1421. La plej famaj kaj gravaj skulptaĵoj estas la verkoj de Donatello: La Senbarba Profeto el 1418, prezentanta Filippo Brunelleschi kiel profeton; La Kontempla Profeto kaj La Ligado de Isaak el 1421. La kvara statuo, konata kiel la "Barba Profeto", estas verko de Nanni di Bartolo el 1408.
-
La Senbarba Profeto de Donatello (d:Q3826980)
-
La Barba Profeto de Nanni di Bartolo
-
La Ligado de Isaak de Donatello (d:Q3826972)
-
La Pensema Profeto de Donatello (d:Q3825738)
,_donatello,_profeta_1416-18.JPG){kind=link}
,_nanni_di_banco_(attribuz.),_profeta_1408.JPG){kind=link}
,_donatello,_profeta_1418-20.JPG){kind=link}
Sur la okcidenta flanko
redaktiSur la norda flanko de la planko, inter 1420 kaj 1435, statuoj en la klasika stilo estis starigitaj de la metiejo de Nani di Bartolo. La statuoj de la profetoj Ĥabakuk kaj Jeremia estas subskribitaj de Donatello, krom la statuoj de la profeto Obadja kaj neidentigita profeto.
-
Ĥabakuk de Donatello (d:Q1636061)
-
Jeremia de Donatello (d:Q3760995)
-
La profeto Obadja
,_St_John_the_Baptist,_1420-21,_Museo_dell%27Opera_del_Duomo,_Florence.jpg){kind=link}
,_donatello,_abacuc_(zuccone),_1423-1435.JPG){kind=link}
,_nanni_di_bartolo,_abdia,_1422_circa.JPG){kind=link}
Referencoj
redakti- ↑ Zucconi, Guido. (1995) Florence: An Architectural Guide, 2001‑a eldono, San Giovanni Lupatoto (Vr): Arsenale Editrice. ISBN 978-88-7743-147-9.
- ↑ (2007) Giotto di Bondone. Encyclopædia Britannica.