स्वभाव

Hindi

Etymology

Borrowed from Sanskrit स्वभाव (svabhāva).

Pronunciation

• (Standard Hindi) IPA^(key): /sʋə.bʱɑːʋ/, [sʋɐ.bʱäːʋ]

Noun

स्वभाव • (svabhāv) m

1. temperament, disposition, nature

Declension

Declension of स्वभाव (masc cons-stem)

	singular	plural
direct	स्वभाव svabhāv	स्वभाव svabhāv
oblique	स्वभाव svabhāv	स्वभावों svabhāvõ
vocative	स्वभाव svabhāv	स्वभावो svabhāvo

Derived terms

• कुस्वभाव (kusvabhāv)
• दुःस्वभाव (duḥsvabhāv)
• स्वभावगत (svabhāvgat)
• स्वभावतः (svabhāvtaḥ)
• स्वभावी (svabhāvī)
• स्वाभाविक (svābhāvik)

References

• McGregor, Ronald Stuart (1993), “स्वभाव”, in The Oxford Hindi-English Dictionary, London: Oxford University Press

Marathi

Etymology

Learned borrowing from Sanskrit स्वभाव (svabhāva). First attested as Old Marathi सउभाव (saübhāva).

Pronunciation

• IPA^(key): /sʋə.bʱaʋ/
• Hyphenation: स्व‧भाव
• Rhymes: -aʋ

Noun

स्वभाव • (svabhāv) m

1. temperament, disposition, nature

   Synonym: प्रवृत्ती (pravŕttī)

   हट्टी स्वभाव ― haṭṭī svabhāv ― stubborn disposition

Declension

Declension of स्वभाव (masc cons-stem)
direct singular	स्वभाव svabhāv
direct plural	स्वभाव svabhāv
	singular एकवचन		plural अनेकवचन
nominative प्रथमा	स्वभाव svabhāv		स्वभाव svabhāv
oblique सामान्यरूप	स्वभावा svabhāvā		स्वभावां- svabhāvān-
acc. / dative द्वितीया / चतुर्थी	स्वभावाला svabhāvālā		स्वभावांना svabhāvānnā
ergative	स्वभावाने, स्वभावानं svabhāvāne, svabhāvāna		स्वभावांनी svabhāvānnī
instrumental	स्वभावाशी svabhāvāśī		स्वभावांशी svabhāvānśī
locative सप्तमी	स्वभावात svabhāvāt		स्वभावांत svabhāvāt
vocative संबोधन	स्वभावा svabhāvā		स्वभावांनो svabhāvānno
Oblique Note: The oblique case precedes all postpositions. There is no space between the stem and the postposition. Locative Note: -त (-ta) is a postposition.

Genitive declension of स्वभाव (masc cons-stem)
	masculine object पुल्लिंगी कर्म		feminine object स्त्रीलिंगी कर्म		neuter object नपुसकलिंगी कर्म		oblique सामान्यरूप
	singular एकवचन	plural अनेकवचन	singular एकवचन	plural अनेकवचन	singular* एकवचन	plural अनेकवचन
singular subject एकवचनी कर्ता	स्वभावाचा svabhāvāċā	स्वभावाचे svabhāvāċe	स्वभावाची svabhāvācī	स्वभावाच्या svabhāvācā	स्वभावाचे, स्वभावाचं svabhāvāċe, svabhāvāċa	स्वभावाची svabhāvācī	स्वभावाच्या svabhāvācā
plural subject अनेकवचनी कर्ता	स्वभावांचा svabhāvānċā	स्वभावांचे svabhāvānċe	स्वभावांची svabhāvāñcī	स्वभावांच्या svabhāvāncā	स्वभावांचे, स्वभावांचं svabhāvānċe, svabhāvānċa	स्वभावांची svabhāvāñcī	स्वभावांच्या svabhāvāñcā
* Note: Word-final ए (e) in neuter words is alternatively written with the anusvara and pronounced as अ (a). Oblique Note: For most postpostions, the oblique genitive can be optionally inserted between the stem and the postposition.

References

• Molesworth, James Thomas (1857), “स्वभाव”, in A dictionary, Marathi and English, Bombay: Printed for government at the Bombay Education Society's Press
• Shankar Gopal Tulpule; Anne Feldhaus (1999), “सउभाव”, in A Dictionary of Old Marathi, Mumbai: Popular Prakashan