Ќ (кірыліца)

(Пасля перасылкі з Ќ)

Ќ, ќ — літара кірыліцы, якая ўжываецца ў македонскім алфавіце. У македонскім правапісе 1945 года ќ стаіць пасля к і перад л.[1]

Кірылічны алфавіт

Кірыліца

А · Б · В · Г · Ґ · Д · Ѓ
Ђ · Е · Ѐ · Є · Ё · Ж · З
З́ · Ѕ · И · Ѝ · І · Ї · Й
Ј · К · Л · Љ · М · Н · Њ
О · П · Р · С · С́ · Т · Ћ
Ќ · У · Ў · Ф · Х · Ц · Ч
Џ · Ш · Щ · Ъ · Ы · Ь · Э
Ю · Я

Неславянскія літары

А̄ · А́ · А̀ · Ӑ · А̂ · А̊ · Ӓ
Ӓ̄ · А̃ · А̨ · Ә · Ә́ · Ә̃ · Ӛ
Ӕ · В̌ · Ғ · Г̧ · Г̑ · Г̄ · Ӻ
Ӷ · Ԁ · Ԃ · · · · Ԫ
Ԭ · Ӗ · Е̄ · Е̃ · Ё̄ · Є̈ · Ӂ
Җ · · Ӝ · Ԅ · Ҙ · Ӟ · Ԑ
Ԑ̈ · Ӡ · Ԇ · Ӣ · И̃ · Ҋ · Ӥ
Қ · Ӄ · Ҡ · Ҟ · Ҝ · Ԟ · Ԛ
Ӆ · Ԯ · Ԓ · Ԡ · Ԉ · Ԕ · Ӎ
Ӊ · Ң · Ԩ · Ӈ · Ҥ · Ԣ · Ԋ
О̆ · О̃ · О̄ · Ӧ · Ө · Ө̄ · Ӫ
Ҩ · Ԥ · Ҧ · Р̌ · Ҏ · Ԗ · Ҫ
Ԍ · · Ҭ · · · Ԏ · У̃
Ӯ · Ӱ · Ӱ́ · Ӳ · Ү · Ү́ · Ұ
Х̑ · Ҳ · Ӽ · Ӿ · Һ · Һ̈ · Ԧ
· Ҵ · · Ҷ · Ӵ · Ӌ · Ҹ
· · · Ҽ · Ҿ · Ы̆ · Ы̄
Ӹ · Ҍ · Э̆ · Э̄ · Э̇ · Ӭ · Ӭ́
Ӭ̄ · Ю̆ · Ю̈ · Ю̈́ · Ю̄ · Я̆ · Я̄
Я̈ · Ԙ · Ԝ · Ӏ

Састарэлыя літары

· · Ҁ · Ѻ · Ѹ · Ѡ · Ѽ
Ѿ · Ѣ · · · Ѥ · Юсы · Ѧ
Ѫ · Ѩ · Ѭ · Ѯ · Ѱ · Ѳ · Ѵ
Ѷ · · · · · ·
· · · · · Ꚏ̆ · Ъ

Літары кірыліцы

У табліцы раманізацыі Бібліятэкі Кангрэса ЗША літара Ќ/ќ перадаецца як Ḱ/ḱ[2].

Вымаўленне і правапіс у македонскай мове

правіць

У навучальным матэрыяле The Macedonian Alphabet and Pronunciation вымаўленне літары Ќ ќ тлумачыцца праз англійскае слова cute[3].

У македонамоўных правапісных матэрыялах адзначаецца, што ќ пішацца, між іншым, у часціцы ќе, у суфіксе -јќи, а таксама ў словах нејќе, синоќа, плеќи, сваќа, сфаќа, смеќава, ќути, ќерка, куќа. Там жа як прыклады запазычаных слоў з гэтай літарай падаюцца ќар, ќор, ќос, ќотек, ќофте, ќош, ќумур, ќунк, бубаќ, спанаќ, а перад е — бериќет, ќебап, ќебапче, ќебе, ќелија, ќерамида, ќесе, ќеф, ќече, шеќер.[4]

Гісторыя

правіць

У працах пра гісторыю македонскай пісьмовай мовы адзначаецца, што ў XIX стагоддзі сучасным літарам ѓ і ќ адпавядалі дыграфы дь і ть. Паводле Блажэ Конескага, гэтыя дыграфы ўвёў П. Зографскі[en].[5]

Кадаванне

правіць

Ва Унікодзе вялікая літара Ќ мае код U+040C і назву CYRILLIC CAPITAL LETTER KJE, а малая ќ — код U+045C і назву CYRILLIC SMALL LETTER KJE. У табліцы Unicode таксама пазначана, што гэтыя знакі кананічна адпавядаюць спалучэнням К/к з акутам.[6]

У HTML для гэтых літар выкарыстоўваюцца, у прыватнасці, іменаваныя спасылкі Ќ і ќ, а таксама лікавыя запісы Ќ, Ќ, ќ і ќ[7].

Крыніцы

правіць
  1. МАКЕДОНСКИ ПРАВОПИС (макед.). Internet Archive. Праверана 4 красавіка 2026.
  2. Macedonian Romanization Table (англ.). Library of Congress (14 мая 2021). Праверана 4 красавіка 2026.
  3. The Macedonian Alphabet and Pronunciation (англ.). Macedonian Language E-Learning Center. Праверана 4 красавіка 2026.
  4. Пишување на Ќ и Ѓ (макед.). Македонски јазик и литература. Праверана 4 красавіка 2026.
  5. Конески, Блаже. Прилози за историјата на македонскиот јазик (PDF)(макед.). Македонска академија на науките и уметностите. pp. 169–170. Праверана 2026-04-04.
  6. Cyrillic (англ.). Unicode Consortium. Праверана 4 красавіка 2026.
  7. 13.5 Named character references (англ.). WHATWG. Праверана 4 красавіка 2026.